Birinci ekran: özelliği anlat.

İkinci ekran: faydayı anlat.

Üçüncü ekran: kayıt ol butonu.

Bu kötü olmak zorunda değil.

Ama onboarding sadece uygulamayı anlatmak değildir.

Bence iyi onboarding’in asıl amacı şudur:

Kullanıcıyı en kısa ve en net yoldan ilk değere götürmek.

Yani kullanıcı uygulamaya girdiğinde sadece güzel ekranlar görmemeli.

Ne yapacağını anlamalı.

İlk aksiyonu rahat atmalı.

Ürünün ona ne verdiğini hızlı hissetmeli.

Onboarding nedir?

Onboarding, kullanıcının ürüne ilk giriş deneyimidir.

Bu sadece splash ekran ya da tanıtım slider’ı değildir.

Kayıt akışı, izin ekranları, ilk setup adımı, tercih seçimi, ilk görev, ilk başarı mesajı ve ana ekrana geçiş de onboarding’in parçasıdır.

Yani onboarding bir ekran değil, bir akıştır.

Bu akışın iyi çalışması, kullanıcının üründe kalma ihtimalini artırır.

Kötü çalışması ise kullanıcıyı daha ürünü anlamadan kaybettirebilir.

Kullanıcı ürünü değil, değerini görmek ister

Yeni kullanıcı uygulamaya girdiğinde genelde uzun açıklama okumak istemez.

O ürünün kendisine ne sağlayacağını görmek ister.

Bir fitness app kullanıyorsa ilk planını görmek ister.

Bir finans app kullanıyorsa parasını nasıl takip edeceğini anlamak ister.

Bir not alma app kullanıyorsa ilk notunu hızlıca oluşturmak ister.

Bir SaaS app kullanıyorsa ilk proje, ilk rapor ya da ilk aksiyona geçmek ister.

Bu yüzden onboarding tasarımında “biz ne anlatmak istiyoruz?” sorusu kadar “kullanıcı neyi hemen yaşamak istiyor?” sorusu da önemlidir.

İlk değer anı nedir?

İlk değer anı, kullanıcının üründen ilk gerçek faydayı aldığı andır.

Bu bazen ilk listeyi oluşturmak olabilir.

Bazen ilk dosyayı yüklemek.

Bazen ilk hedefi seçmek.

Bazen ilk raporu görmek.

Bazen de sadece doğru kişiselleştirilmiş ana ekrana ulaşmak.

Product design tarafında onboarding bu anı hızlandırmak için tasarlanır.

Çünkü kullanıcı o değeri görmeden önce çok fazla adım istersek, akışı terk edebilir.

Gereksiz izinler onboarding’i bozar

Mobil app onboarding’de en sık yapılan hatalardan biri izinleri çok erken istemek.

Bildirim izni.

Konum izni.

Kamera izni.

Kişiler izni.

Bunlar gerçekten gerekli olabilir.

Ama kullanıcı daha ürünü anlamadan izin istersek güven düşebilir.

Daha iyi yöntem genelde bağlamsal izin istemektir.

Yani kullanıcı o özelliğe geldiğinde izin istemek.

Mesela harita özelliğine girdiğinde konum istemek daha mantıklı olabilir.

Daha uygulamanın ilk saniyesinde her şeyi istemek kullanıcıyı kaçırabilir.

Kayıt akışı ne kadar erken olmalı?

Her üründe cevap aynı değil.

Bazı ürünlerde kayıt şarttır.

Bazı ürünlerde kullanıcı önce ürünü deneyebilir.

Burada önemli soru şu:

Kullanıcı kayıt olmadan önce ürünün değerini anlayabilir mi?

Eğer anlayabiliyorsa kayıt akışını biraz daha geç almak daha iyi olabilir.

Ama güvenlik, veri saklama ya da kişisel hesap gerekiyorsa kayıt başta olabilir.

Yine de kayıt formu kısa, net ve gereksiz alanlardan arınmış olmalı.

Kötü bir kayıt akışı, iyi tasarlanmış ana ekrana ulaşmadan kullanıcıyı kaybettirebilir.

İyi onboarding kısa olmak zorunda mı?

Her zaman değil.

Bazen ürün karmaşıksa birkaç setup adımı gerekebilir.

Ama her adımın bir nedeni olmalı.

Kullanıcıdan bilgi istiyorsan, bunun ürünü nasıl iyileştireceği anlaşılmalı.

Mesela “hedefini seç” adımı, sonraki ekranı kişiselleştirecekse anlamlıdır.

Ama sadece ekip veri toplamak istediği için sorulan sorular onboarding’i ağırlaştırır.

Kısa olmak iyidir.

Ama daha önemlisi gereksiz olmamaktır.

Onboarding’de sürtünme noktaları

Sürtünme, kullanıcının ilerlemesini zorlaştıran her şeydir.

Uzun form.

Erken izin isteği.

Belirsiz buton metni.

Atlanamayan tanıtım ekranı.

Çok fazla tercih sorusu.

Yavaş yüklenen ilk ekran.

Ne yapılacağını anlatmayan boş ana ekran.

Bunların hepsi onboarding performansını düşürebilir.

Bu yüzden onboarding tasarlarken sadece güzel görünmesine değil, akışın ne kadar rahat ilerlediğine bakmak gerekir.

Activation metriği neden önemli?

Onboarding product design ile çok bağlantılıdır çünkü activation tarafını doğrudan etkiler.

Activation, kullanıcının üründe değerli bir ilk davranışı gerçekleştirmesi gibi düşünülebilir.

Bu her ürün için farklı olabilir.

Bir todo app için ilk görev oluşturmak.

Bir eğitim app’i için ilk dersi başlatmak.

Bir finans app için ilk hesabı bağlamak.

Bir design tool için ilk dosyayı oluşturmak.

Onboarding’in başarılı olup olmadığını anlamak için şu metriklere bakılabilir:

• Onboarding completion rate
• Activation rate
• Time to first action
• Drop-off noktaları
• İzin kabul oranları
• İlk gün geri dönüş oranı

Metrik düşüncesi product designer için çok değerli. Bu konuyu Product Designer Olmak İsteyenler İçin UX Metrics Neden Önemli? yazısında daha detaylı anlatmıştım.

Junior tasarımcılar onboarding’i nasıl ele almalı?

Junior tasarımcılar onboarding çalışırken genelde görsel ekranlara odaklanıyor.

Bu doğal.

Ama iyi bir onboarding case study için sadece ekran yetmez.

Şunları göstermek daha güçlü olur:

• Kullanıcı kim?
• İlk değer anı ne?
• Hangi adımlar gereksizdi?
• Hangi izinler ne zaman isteniyor?
• Kullanıcı nerede bırakabilir?
• Başarı metriği ne?
• Final akış nasıl sadeleşti?

Bunları portfolio içinde göstermek, tasarımcının sadece ekran değil ürün akışı düşündüğünü gösterir.

Junior portfolio konusu için Junior UI/UX Tasarımcılar 2026’da Nasıl Öne Çıkar? yazısı da iyi bir devam olabilir.

Boş durum ve ilk ekran bağlantısı

Onboarding bittikten sonra kullanıcıyı boş bir ana ekrana atmak bazen kötü hissettirir.

Mesela kullanıcı kayıt oldu, bütün adımları geçti ve ana ekranda hiçbir şey yok.

Bu durumda iyi bir empty state gerekir.

Ne oldu?

Şimdi ne yapmalı?

İlk değer için hangi aksiyon atılmalı?

Bu cevaplar net olmalı.

Onboarding ile empty state birlikte düşünülürse ürün daha bütünlüklü olur.

Bu konuyu UI/UX Tasarımda Empty State ve Error State Neden Önemli? yazısında anlatmıştım.

AI onboarding tasarımında nasıl yardımcı olur?

AI onboarding ekranları için hızlı fikir verebilir.

Alternatif akışlar çıkarabilir.

Buton metinleri önerebilir.

Farklı kullanıcı segmentleri için setup soruları yazabilir.

Hatta ilk wireframe taslaklarını hazırlayabilir.

Ama AI’ın bilmediği kritik şey şudur:

Senin ürününde ilk değer anı tam olarak ne?

Bunu product designer’ın tanımlaması gerekir.

AI’dan iyi yardım almak için önce problemi netleştirmek gerekir.

Kullanıcı kim?

Ürün hangi vaadi veriyor?

Kullanıcı hangi aksiyondan sonra değeri hissediyor?

Bu sorular net değilse AI sadece güzel onboarding ekranları üretir.

Ama güzel onboarding ekranı, doğru onboarding akışı anlamına gelmez.

Pratik onboarding checklist

Bir mobil app onboarding tasarlarken şu liste işe yarar:

• Kullanıcı ilk değere kaç adımda ulaşıyor?
• Her adım gerçekten gerekli mi?
• İzinler bağlam içinde mi isteniyor?
• Kayıt formu gereksiz alanlardan temiz mi?
• Tanıtım ekranları atlanabilir mi?
• İlk aksiyon çok net mi?
• Boş ana ekran için yönlendirici empty state var mı?
• Drop-off noktaları tahmin edildi mi?
• Activation metriği tanımlandı mı?
• Onboarding sonrası kullanıcı ne yapacağını biliyor mu?

Bu liste basit ama onboarding kalitesini ciddi şekilde artırır.

Benim düşüncem

Mobil app onboarding tasarımı, ürünün en kritik ilk temaslarından biri.

Ama bunu sadece tanıtım ekranı gibi düşünürsek eksik kalır.

İyi onboarding kullanıcıyı ürüne ikna etmeye çalışmaz.

Kullanıcıya değeri yaşatmaya çalışır.

Bu yüzden product design tarafında onboarding çok stratejik bir konu.

Güzel animasyonlar, temiz illüstrasyonlar, modern kartlar iyi olabilir.

Ama asıl soru şu:

Kullanıcı bu akıştan sonra ürünün değerini anladı mı?

Eğer cevap hayırsa, onboarding güzel görünse bile görevini tam yapmamıştır.

UI/UX ve product design tarafında daha fazla içerik için UI/UX, Product Design, Growth ve AI kategorilerine bakabilirsin.

Kaynak Sinyalleri

• Nielsen Norman Group – Mobile App Onboarding
• Nielsen Norman Group – Mobile User Onboarding
• Appcues – User Onboarding Metrics
• Userpilot – Product Onboarding
• Interaction Design Foundation – User Onboarding

The post Mobil App Onboarding Tasarımı: Kullanıcıyı İlk Değere Nasıl Götürürsün? first appeared on Burak Poryaz - Web ve Mobil Arayüz Tasarımı - UX Ui Tasarım.

Ama tek başına yeterli değil.

Çünkü product design tarafında tasarım sadece “nasıl görünüyor?” sorusuna cevap vermez.

Aynı zamanda şunu da sorar:

Bu tasarım ürünü daha iyi çalıştırıyor mu?

İşte UX metrics burada devreye giriyor.

Ben metrik konusunu tasarımcı için soğuk bir analytics işi gibi görmüyorum.

Daha çok tasarım kararını savunma dili gibi görüyorum.

Çünkü bazen en güzel görünen çözüm, kullanıcıyı hedefe götürmeyebilir.

Bazen daha sade, daha az havalı görünen bir akış daha iyi çalışır.

Bunu anlamak için sadece göz değil, veri de gerekir.

UX metrics nedir?

UX metrics, kullanıcı deneyimini ölçmeye yarayan sinyallerdir.

Kullanıcı bir görevi tamamlayabiliyor mu?

Ne kadar sürede tamamlıyor?

Nerede hata yapıyor?

Hangi adımda bırakıyor?

Tekrar kullanıyor mu?

Memnun mu?

Bu soruların bazı cevapları metriklerle daha net görünür.

Product designer için önemli olan şey bütün sayıları ezberlemek değil.

Hangi metrik hangi tasarım sorusuna cevap verir, bunu anlamaktır.

Product designer neden metrik bilmeli?

Çünkü product designer sadece ekran teslim eden kişi değildir.

Ürün kararına temas eden kişidir.

Bir onboarding akışını sadeleştiriyorsan, bunun etkisini merak etmelisin.

Kayıt formunu kısaltıyorsan, tamamlanma oranı değişti mi bakmalısın.

Dashboard’daki bilgi hiyerarşisini değiştiriyorsan, kullanıcı kararını daha hızlı verebiliyor mu anlamalısın.

Eğer hiçbir metriğe bakmıyorsan kararın sadece kişisel zevk gibi kalabilir.

Ama metrikle konuştuğunda tasarım kararı daha güçlü olur.

“Bu ekran daha güzel oldu” demek başka.

“Bu değişiklikten sonra kullanıcı görevi daha az hatayla tamamladı” demek başka.

En temel UX metrics hangileri?

Yeni başlayan biri için çok karmaşık metrik dünyasına girmeye gerek yok.

Önce temel birkaç metriği anlamak yeterli.

Task success rate

Kullanıcı verilen görevi tamamlayabildi mi?

Mesela kullanıcı ödeme yapabildi mi, dosya yükleyebildi mi, profilini düzenleyebildi mi?

Bu metrik UX tarafında çok değerlidir çünkü tasarımın gerçekten çalışıp çalışmadığını gösterir.

Completion rate

Bir akışı başlatan kullanıcıların kaçı son adıma kadar geldi?

Kayıt, başvuru, satın alma, rezervasyon gibi akışlarda çok önemlidir.

Bir form güzel görünebilir ama kullanıcıların çoğu tamamlamıyorsa orada problem vardır.

Time on task

Kullanıcı bir işi ne kadar sürede tamamlıyor?

Her zaman kısa süre iyi demek değildir.

Ama basit bir iş gereksiz uzun sürüyorsa akış fazla karmaşık olabilir.

Error rate

Kullanıcı nerede hata yapıyor?

Yanlış form girişi, hatalı seçim, başarısız işlem, geri dönme gibi sinyaller tasarımın nerede zorladığını gösterebilir.

Bu yüzden error state ve form validation konuları metriklerle doğrudan bağlantılıdır. Bu tarafı UI/UX Tasarımda Empty State ve Error State Neden Önemli? yazısında anlatmıştım.

Conversion rate

Kullanıcı istediğimiz hedef aksiyonu yapıyor mu?

Bu satın alma olabilir, üye olma olabilir, demo talebi olabilir, bir özelliği ilk kez kullanma olabilir.

Product designer burada sadece buton rengine değil, bütün akışın ikna ve netlik gücüne bakmalı.

Retention

Kullanıcı ürüne geri dönüyor mu?

Bu daha büyük bir ürün metriğidir.

Ama tasarımcı için de önemlidir.

Çünkü iyi ilk deneyim, anlaşılır akış ve değer hissi retention üzerinde etkili olabilir.

Güzel ekran ile iyi ürün aynı şey değil

Dribbble’da ya da portfolio’da çok güzel görünen ekranlar görebiliriz.

Ama gerçek ürün tarafında soru farklıdır.

Kullanıcı bunu anlıyor mu?

İşini daha hızlı yapıyor mu?

Daha az hata yapıyor mu?

Ürünün hedeflediği davranış gerçekleşiyor mu?

Bu yüzden product designer olmak isteyen biri görsel kaliteyi bırakmamalı ama ona takılı kalmamalı.

Güzel ekran başlangıçtır.

İyi ürün davranışı ise daha derin iştir.

Bu konuya yakın olarak AI Araçları Tasarımcı Çıtayı Yükseltti yazısında da güzel ekranın artık tek başına yeterli olmadığını yazmıştım.

Portfolio’da metrik düşüncesi nasıl gösterilir?

Junior ya da yeni başlayan product designer için gerçek metrik bulmak her zaman kolay olmayabilir.

Özellikle okul projesi, kişisel proje ya da konsept çalışmada canlı veri olmayabilir.

Bu normal.

Ama yine de metrik düşüncesi gösterilebilir.

Mesela case study içinde şöyle yazabilirsin:

• Bu akışta başarı metriği olarak tamamlanma oranını takip ederdim.
• Form alanlarını azaltmanın error rate üzerinde etkisini ölçerdim.
• Onboarding sonrası ilk özellik kullanımını activation metriği olarak izlerdim.
• Dashboard redesign sonrası kullanıcının kritik veriye ulaşma süresini test ederdim.

Bu cümleler bile şunu gösterir:

Sen sadece ekranı değil, ekranın ürün etkisini de düşünüyorsun.

Portfolio tarafında bu fark yaratır.

Daha önce Junior UI/UX Tasarımcılar 2026’da Nasıl Öne Çıkar? yazısında da case study anlatımının öneminden bahsetmiştim.

AI çağında metrik bilmek daha değerli

AI araçları artık hızlı ekran üretebiliyor.

Wireframe çıkarabiliyor.

Metin önerebiliyor.

Farklı layout alternatifleri hazırlayabiliyor.

Bu iyi bir şey.

Ama AI’ın ürettiği ekranın doğru ürün kararı olup olmadığını yine insan değerlendirmeli.

Burada metrik bilmek daha değerli hale geliyor.

Çünkü AI sana güzel alternatifler verir.

Ama sen şunu sormalısın:

Bu alternatif hangi problemi çözüyor?

Hangi kullanıcı davranışını iyileştirecek?

Hangi metriği etkileyebilir?

Bu soruları sormayan tasarımcı, AI çıktısının sadece görsel tarafında kalır.

Bu soruları soran tasarımcı ise AI’ı ürün düşüncesine bağlar.

Junior biri nereden başlamalı?

Başlamak için büyük analytics araçlarına gömülmek gerekmiyor.

Önce küçük projelerde metrik düşünmeye başlamak yeterli.

Mesela bir kayıt akışı tasarlıyorsan, şu soruyu sor:

Bu akışta başarı ne?

Kullanıcının hesabını tamamlaması mı?

İlk projeyi oluşturması mı?

İlk ödeme adımına gelmesi mi?

Bir dashboard tasarlıyorsan, başarı şunlardan biri olabilir:

Kullanıcı kritik metriği 5 saniye içinde fark ediyor mu?

Yanlış filtre kullanıyor mu?

Raporu dışa aktarabiliyor mu?

Yani önce “bu ekranın amacı ne?” sorusunu netleştir.

Metrik sonra daha anlamlı olur.

Case study için basit metrik şablonu

Portfolio projesine küçük bir metrik bölümü eklemek istiyorsan şu yapı iş görür:

• Problem: Kullanıcı hangi işi yapmakta zorlanıyordu?
• Hedef: Tasarım neyi iyileştirmeyi amaçladı?
• Metrik: Hangi sinyal takip edilebilir?
• Karar: Tasarımda ne değiştirildi?
• Beklenen etki: Kullanıcı davranışı nasıl değişebilir?

Bu yapı çok basit ama güçlüdür.

Çünkü case study’yi sadece görsel sunum olmaktan çıkarır.

Product design düşüncesine yaklaştırır.

Hangi metrik her zaman doğru değildir?

Metrik bilmek önemli ama her sayıya körü körüne inanmak doğru değil.

Bazen conversion artar ama kullanıcı memnuniyeti düşer.

Bazen time on task azalır ama kullanıcı ne yaptığını tam anlamaz.

Bazen kısa vadede iyi görünen bir değişiklik uzun vadede retention’a zarar verebilir.

Bu yüzden metrikler tek başına karar vermez.

Tasarımcı metrikleri kullanıcı araştırması, gözlem, geri bildirim ve ürün hedefiyle birlikte okumalı.

Product designer burada denge kurar.

Sadece sayı insanı da olmaz.

Sadece görsel insanı da olmaz.

İkisini bağlayan kişi olur.

Benim düşüncem

Product designer olmak isteyen biri için UX metrics öğrenmek şart.

Ama bunu karmaşık veri bilimi gibi düşünmeye gerek yok.

Önce şu basit bakış yeterli:

Bu tasarım hangi kullanıcı davranışını iyileştirmek için var?

Bu davranışın iyileştiğini nereden anlayabiliriz?

Bu iki soruyu sormaya başladığında tasarım kaliten değişir.

Çünkü artık sadece ekran üretmiyorsun.

Bir ürün kararını görünür hale getiriyorsun.

Bence product designer’ı UI designer’dan ayıran en önemli farklardan biri de bu.

Güzel ekran yapar ama orada kalmaz.

Kullanıcı davranışını, ürün hedefini ve karar etkisini de düşünür.

AI çağında bu daha da önemli olacak.

Çünkü ekran üretimi hızlandıkça, doğru kararı seçebilme becerisi daha değerli hale geliyor.

Product design, UI/UX ve kariyer tarafında daha fazla içerik için Product Design, UI/UX, Growth ve AI kategorilerine bakabilirsin.

Kaynak Sinyalleri

• Nielsen Norman Group – UX Metrics and ROI
• Nielsen Norman Group – UX Metrics Are Like Beans
• Nielsen Norman Group – State of UX 2026
• UX Design Institute – The UX Job Market in 2026
• Nielsen Norman Group – UX Design Portfolios

The post Product Designer Olmak İsteyenler İçin UX Metrics Neden Önemli? first appeared on Burak Poryaz - Web ve Mobil Arayüz Tasarımı - UX Ui Tasarım.