Bunu baştan net söylemek lazım.

İyi bir mobil uygulama arayüzü; kullanıcının ne yapmak istediğini, hangi sırayla ilerleyeceğini, nerede zorlanacağını ve sistemin ona nasıl cevap vereceğini düşünür.

Yani iş sadece UI değil.

UX, product design, içerik, teknik sınırlar ve gerçek cihaz davranışı da işin içindedir.

Önce problemi anlamak gerekir

Mobil ekran tasarımına direkt Figma açarak başlamak çoğu zaman acele olur.

Önce ürünün ne çözdüğünü anlamak gerekir.

Kullanıcı kim?

Bu uygulamayı neden açıyor?

En önemli aksiyon ne?

Kullanıcı hangi noktada karar veriyor?

Başarılı kullanım ne demek?

Bu sorular net değilse tasarım güzel görünse bile ürün tarafında zayıf kalabilir.

Ben bu yüzden mobil uygulama arayüz tasarımına başlamadan önce kısa bir problem notu çıkarmayı severim.

Kullanıcı akışını çıkarmadan ekran çizme

Mobil uygulama arayüzü ekran ekran değil, akış akış düşünülmeli.

Mesela kayıt akışı, ödeme akışı, onboarding akışı, arama akışı veya profil düzenleme akışı.

Kullanıcı bir ekrandan diğerine neden geçiyor?

Geri dönerse ne oluyor?

Hata alırsa ne görüyor?

İşlem başarılı olursa nereye gidiyor?

Bu soruların cevabı yoksa ekranlar birbirinden kopuk olur.

İyi mobil tasarımda her ekran bir sonraki adımı hazırlar.

Wireframe ile başlamak daha sağlıklı

Wireframe, tasarımın iskeletidir.

Renk, gölge, ikon ve görsel detaylara girmeden önce ekranın mantığını kurarsın.

Bu aşamada amaç güzel görünmek değil, doğru yerleşimi bulmaktır.

Başlık nerede?

Ana aksiyon nerede?

Form alanları hangi sırada?

Liste nasıl akıyor?

Boş ekran ne söylüyor?

Wireframe bu soruları hızlı cevaplar.

Yeni başlayan tasarımcılar bazen direkt final UI’a geçiyor.

Bu da sonradan çok revizyon doğuruyor.

Component mantığını erken kur

Mobil uygulama arayüz tasarımında component sistemi çok önemlidir.

Button, input, card, tab bar, header, list item, modal, toast, empty state ve error state gibi parçalar erken düşünülmeli.

Çünkü ürün büyüdükçe her ekranı elle toparlamak zorlaşır.

Componentler tutarlı olursa tasarım daha hızlı büyür.

Geliştirici tarafı da daha rahat ilerler.

Bu noktada design system düşüncesi lüks değil, temel ihtiyaçtır.

Bu konuyu daha geniş okumak için Design Systems for Beginners yazısına bakabilirsin.

Mobil ekran boyutlarını kontrol et

Mobil uygulama arayüz tasarımı tek bir ekran boyutunda bitmez.

Figma’da tasarım güzel görünebilir ama küçük ekranda bozulabilir.

Keyboard açıldığında buton kaybolabilir.

Safe area dikkate alınmadığında alt aksiyon home indicator alanına fazla yaklaşabilir.

Bu yüzden en az şu üç kontrolü yapmak iyi olur:

• Küçük telefon ekranı
• Standart modern telefon ekranı
• Büyük telefon veya tablet ekranı

Güncel ölçüler için Mobil Arayüz Tasarımı Ekran Boyutları Nedir?, iPhone özelinde ise iPhone Ekran Boyutları yazılarına bakabilirsin.

State tasarımlarını atlama

Mobil uygulama arayüzünde sadece ideal ekranı tasarlamak yetmez.

Gerçek üründe her zaman ideal durum yaşanmaz.

Veri gelmeyebilir.

İnternet yavaş olabilir.

Kullanıcı yanlış bilgi girebilir.

İşlem başarıyla tamamlanabilir.

Bu yüzden şu state’ler düşünülmeli:

• Loading state
• Empty state
• Error state
• Success state
• Disabled state
• Validation state

Bunlar küçük detay gibi görünür ama ürün kalitesini ciddi etkiler.

Bu konu için UI/UX Tasarımda Empty State ve Error State Neden Önemli? yazısı iyi tamamlayıcı olur.

İçerik de arayüzün parçasıdır

Mobil uygulama arayüzünde metinler çok önemlidir.

Buton metni, hata mesajı, boş ekran açıklaması, onboarding cümlesi ve form label’ları tasarımın parçasıdır.

“Devam” mı yazmalı?

“Kaydet” mi?

“Hesap oluştur” mu?

Bu küçük kararlar kullanıcı davranışını etkiler.

Bu yüzden arayüz tasarımı yaparken metinleri sonradan doldurulacak alan gibi görmemek lazım.

Metin, kullanıcıyı yönlendiren en önemli UI parçalarından biridir.

Prototype ile akışı test et

Mobil uygulama arayüz tasarımında prototype sadece sunum için yapılmaz.

Akışın çalışıp çalışmadığını görmek için yapılır.

Kullanıcı ilk ekrandan hedefe rahat gidebiliyor mu?

Geri dönüş mantıklı mı?

Modal kapanınca kullanıcı nerede kalıyor?

Hata mesajı akışı kesiyor mu?

Prototype bu soruları erkenden yakalar.

Bu yüzden final UI’dan önce basit bir prototype bile çok iş görür.

Handoff sadece ekran teslim etmek değildir

Geliştiriciye sadece Figma linki vermek çoğu zaman yetmez.

İyi handoff, ekranın davranışını da anlatır.

Hangi alan scroll olur?

Buton sticky mi kalır?

Liste boşsa ne gösterilir?

Keyboard açılınca form nasıl davranır?

Hata mesajı nerede çıkar?

Bu notlar ürün geliştirme sürecini çok rahatlatır.

Mobil arayüz tasarımında iyi tasarımcı, sadece ekrana değil uygulanabilirliğe de bakar.

AI bu süreçte nasıl yardımcı olur?

AI mobil uygulama arayüz tasarımında iyi bir yardımcı olabilir.

Akış alternatifi çıkarabilir.

Boş state metni yazabilir.

Error state senaryosu üretebilir.

Component listesi toparlayabilir.

Handoff notlarını düzenleyebilir.

Ama yine aynı şeyi söyleyeceğim.

AI’a iyi sonuç aldırmak için hazırlığın iyi olmalı.

Problem, kullanıcı, hedef, ekran listesi ve component mantığı net değilse AI sadece hızlı ama dağınık fikir üretir.

AI destekli tasarım mantığını Yeni Başlayanlar İçin UI/UX Tasarımda AI Kullanma Mantığı yazısında ayrıca anlattım.

Kısa mobil uygulama arayüz tasarım checklist

• Problem net mi?
• Kullanıcı tipi belli mi?
• Ana akış çıkarıldı mı?
• Wireframe ile iskelet kuruldu mu?
• Component listesi hazır mı?
• Safe area kontrol edildi mi?
• Küçük ve büyük ekran testi yapıldı mı?
• Empty, error, loading ve success state tasarlandı mı?
• Metinler kullanıcıyı yönlendiriyor mu?
• Handoff notları geliştirici için yeterli mi?

Benim düşüncem

Mobil uygulama arayüz tasarımı, güzel ekran üretme işi değildir.

Güzel ekran bunun sadece görünen kısmı.

Asıl iş, kullanıcının işini daha kolay yapmasını sağlayan sistemi kurmak.

Akış doğru değilse UI parlatmak yetmez.

Component mantığı yoksa ürün büyüdükçe tasarım dağılır.

Ekran boyutları düşünülmediyse gerçek cihazda problem çıkar.

Bu yüzden mobil uygulama arayüz tasarımında iyi başlangıç şudur:

Önce problemi ve akışı anla, sonra ekranı güzelleştir.

Bence tasarımcıyı güçlü yapan şey de tam olarak bu sırayı doğru kurabilmesi.

Daha temel arayüz tanımı için Arayüz Tasarımı Nedir?, mobil UI tarafındaki ana konu için Mobil Arayüz Tasarımı Nedir? yazılarını okuyabilirsin.

Kaynak Sinyalleri

• Nielsen Norman Group – 10 Usability Heuristics for User Interface Design
• Nielsen Norman Group – Journey Mapping 101
• Figma Learn – Guide to Components in Figma
• Apple Human Interface Guidelines – Layout
• Material Design – Interaction States

The post Mobil Uygulama Arayüz Tasarımı Nasıl Yapılır? first appeared on Burak Poryaz - Web ve Mobil Arayüz Tasarımı - UX Ui Tasarım.

Ama burada dikkatli olmak lazım.

Bu konu sadece “hangi iPhone kaç piksel?” sorusu değil.

Gerçek tasarım tarafında daha önemli sorular var.

Hangi ölçüyle Figma frame açacağım?

Safe area nerede başlıyor?

Dynamic Island içeriği etkiler mi?

Küçük iPhone ekranında buton aşağıda kalır mı?

Büyük iPhone ekranında içerik fazla dağılır mı?

Bu yüzden iPhone ekran boyutlarını sadece cihaz listesi olarak değil, mobil arayüz tasarımı kararı olarak düşünmek daha doğru.

iPhone ekran boyutları neden tasarımcı için önemli?

iPhone tarafında fiziksel piksel, point ve scale kavramları birlikte düşünülür.

Bir cihazın piksel çözünürlüğü yüksek olabilir ama tasarım yaparken çoğu zaman point ölçüsüyle çalışırsın.

Mesela Apple Human Interface Guidelines içinde iPhone modelleri point ve pixel değerleriyle listelenir.

Bu bilgi tasarımcı için şunu sağlar:

• Doğru Figma frame seçimi
• Safe area kontrolü
• Küçük ekran testi
• Büyük ekran testi
• Geliştiriciyle daha net iletişim
• Responsive mobil UI kararları

Yani ekran boyutu bilgisi tek başına teknik değil, tasarım kalitesiyle doğrudan ilgili.

Güncel iPhone ekran ölçüleri

Güncel iPhone modellerinde sık kullanılan ölçüler kabaca şöyle düşünülebilir:

Burada her cihazı tek tek ezberlemek gerekmiyor.

Benim için daha pratik olan, üç farklı kontrol noktası seçmek:

• Küçük ekran: 375 x 667 veya 375 x 812 pt
• Standart modern ekran: 390 x 844 veya 393 x 852 pt
• Büyük ekran: 430 x 932 veya 440 x 956 pt

Bu üç kontrol çoğu mobil UI problemini erken gösterir.

Point ve pixel farkı neden önemli?

Yeni başlayanlar bazen pixel ölçüsüne fazla takılıyor.

iPhone ekranı 1179 x 2556 piksel diye Figma’da direkt o ölçüyle çalışmaya gerek yok.

iOS tasarım tarafında point ölçüsü daha anlamlıdır.

Çünkü geliştirici tarafında layout çoğu zaman point üzerinden düşünülür.

Scale değeri ise bu point değerinin fiziksel piksele nasıl çevrildiğini anlatır.

Basit düşünelim:

Sen tasarımcı olarak kullanılabilir alanı, spacing’i, safe area’yı ve component davranışını doğru kurmaya odaklanmalısın.

Pixel yoğunluğu cihaz tarafından yönetilir.

Safe area iPhone UI tasarımında neden kritik?

iPhone ekranında her alan rahat kullanılabilir alan değildir.

Üstte Dynamic Island veya notch alanı olabilir.

Altta home indicator alanı vardır.

Kenarlar yuvarlatılmıştır.

Bu yüzden tasarımda safe area dikkate alınmalı.

Özellikle şu alanlarda safe area hatası çok görünür:

• Header ve navigation alanı
• Alt sabit butonlar
• Tab bar
• Full screen modal
• Video veya görsel ağırlıklı ekranlar
• Form ekranlarında keyboard davranışı

Figma’da ekran güzel görünüyor diye gerçek cihazda da iyi çalışacak diye düşünmemek lazım.

Safe area bu yüzden mobil arayüz tasarımının temel kontrol noktalarından biri.

Dynamic Island tasarımı etkiler mi?

Evet, bazı ekranlarda etkiler.

Dynamic Island her ekranı komple değiştirmez ama üst alanı ve gerçek kullanılabilir bölgeyi düşünmeni sağlar.

Özellikle tam ekran deneyimler, medya ekranları, harita, kamera, takip ekranları ve canlı aktivite benzeri durumlarda bu alan daha önemli hale gelir.

Normal liste veya form ekranlarında ise daha çok safe area rehberine sadık kalmak yeterli olabilir.

Yine de tasarımcı olarak üst alanı rastgele doldurmamak gerekir.

Küçük iPhone ekranında neyi test etmelisin?

Küçük ekran testi çok değerlidir.

Çünkü tasarımın gerçek dayanıklılığını gösterir.

Küçük ekranda şu problemler hızlı ortaya çıkar:

• Buton aşağıda kaybolur
• Form alanları keyboard altında kalır
• Başlık çok uzun görünür
• Kartlar fazla sıkışır
• Liste öğeleri okunmaz hale gelir
• Boşluklar fazla lüks kalır

Bu yüzden sadece büyük modern iPhone frame’i ile tasarım yapmak risklidir.

Özellikle onboarding, ödeme, kayıt ve form ekranlarını küçük iPhone ölçüsünde kontrol etmek iyi alışkanlık.

Büyük iPhone ekranında neyi test etmelisin?

Büyük ekran da ayrı problem çıkarır.

Küçük ekranda sıkışan tasarım, büyük ekranda fazla boş görünebilir.

Özellikle tek kartlı ekranlar, boş state tasarımları ve kısa formlar büyük ekranda zayıf kalabilir.

Büyük iPhone ekranında şunlara bakarım:

• İçerik fazla yukarıda mı kalıyor?
• Ana aksiyon parmak erişimi için doğru yerde mi?
• Kartlar gereksiz büyüyor mu?
• Form alanları çok uzun mu görünüyor?
• Alt navigation rahat mı?

Yani büyük ekran sadece daha fazla alan demek değil.

Daha iyi yerleşim kararı demek.

iPhone ekran boyutları ve responsive mobil UI

Responsive düşünmek sadece web sitesi için değil.

Mobil uygulamada da farklı iPhone ölçülerine göre arayüzün davranışı düşünülmeli.

Bir ekran küçük iPhone’da tek kolon ve scroll çalışabilir.

Daha büyük iPhone’da görsel alan biraz genişleyebilir.

Tab bar sabit kalabilir.

Alt buton safe area içinde korunabilir.

Burada amaç her cihaz için ayrı ekran çizmek değil.

Arayüzün farklı ölçülerde bozulmadan çalışacağını göstermektir.

Bu konuya daha geniş yer verdiğim Mobil UI Tasarımda Farklı Ekran Boyutları Göz Korkutmasın yazısı da işine yarayabilir.

Figma’da hangi iPhone frame ile çalışmalı?

Tek doğru cevap yok.

Ben genelde standart modern iPhone ölçüsünü ana çalışma alanı olarak seçmeyi mantıklı buluyorum.

Mesela 393 x 852 pt veya 390 x 844 pt iyi başlangıç olabilir.

Ama sadece bu frame ile bırakmam.

Mutlaka küçük ve büyük ekran kontrolü yaparım.

Çünkü bir tasarımın iyi olması için tek bir frame’de güzel görünmesi yetmez.

Farklı iPhone ekran boyutlarında anlamını koruması gerekir.

Benim kısa iPhone UI kontrol listem

• Standart iPhone frame’de tasarım net mi?
• Küçük iPhone ekranında içerik taşıyor mu?
• Büyük iPhone ekranında boşluklar dengeli mi?
• Safe area dikkate alındı mı?
• Dynamic Island / notch alanı problem yaratıyor mu?
• Home indicator alanına buton fazla yakın mı?
• Keyboard açılınca form bozuluyor mu?
• Uzun metinler test edildi mi?
• Tab bar ve navigation erişilebilir mi?
• Geliştiriciye point ölçüsü ve davranış notu verildi mi?

Benim düşüncem

iPhone ekran boyutları listesini bilmek faydalı.

Ama tasarımcı için asıl değer, bu ölçüleri tasarım kararına çevirmek.

Küçük ekran bize sıkışmayı gösterir.

Büyük ekran bize boşluk yönetimini gösterir.

Safe area bize gerçek kullanılabilir alanı gösterir.

Point ölçüsü ise geliştiriciyle aynı dili konuşmamızı sağlar.

Bu yüzden iPhone UI tasarımı yaparken sadece en popüler cihazı açıp çalışmak yeterli değil.

En az üç ölçüde kontrol yapmak daha sağlıklı.

Mobil arayüz tasarımı temelini daha geniş okumak istersen Mobil Arayüz Tasarımı Nedir?, daha genel arayüz mantığı için de Arayüz Tasarımı Nedir? yazılarına bakabilirsin.

Kaynak Sinyalleri

• Apple Human Interface Guidelines – Layout
• Apple – iPhone 16 Technical Specifications
• Apple Support – iPhone 16e Technical Specifications
• Apple Support – iPhone 15 Technical Specifications
• Apple Human Interface Guidelines

The post iPhone Ekran Boyutları: UI/UX Tasarımcılar İçin Güncel Liste first appeared on Burak Poryaz - Web ve Mobil Arayüz Tasarımı - UX Ui Tasarım.

Şu iPad kaç piksel, şu Android tablet kaç inç, şu cihazın çözünürlüğü ne?

Bunlar tabii ki lazım.

Ama UI/UX tasarımcı için asıl mesele sadece cihaz ölçüsü bilmek değil.

Asıl mesele, tablet ekranında arayüzün nasıl davranacağını doğru düşünmek.

Çünkü tablet, telefon gibi tek kolon davranmak zorunda değil.

Aynı zamanda desktop gibi sınırsız alan da vermiyor.

Bu yüzden tablet arayüz tasarımı, mobil ve desktop arasında ayrı düşünülmesi gereken bir alan.

Tablet ekran boyutları neden önemli?

Tablet ekran boyutları, özellikle mobil uygulama ve responsive ürün tasarımında önemli.

Çünkü tablet ekranında genellikle daha fazla yatay alan vardır.

Bu alanı doğru kullanırsan ürün daha rahat çalışır.

Yanlış kullanırsan ekran ya çok boş kalır ya da telefon tasarımının büyütülmüş hali gibi görünür.

Ben tablet tasarımında şu sorulara bakmayı seviyorum:

• Bu ekran tek kolon mu kalmalı?
• İki panel layout daha doğru olur mu?
• Liste ve detay aynı anda gösterilebilir mi?
• Navigation bottom bar mı kalmalı, nav rail mi olmalı?
• Kartlar kaç kolona bölünmeli?
• Form alanları fazla uzuyor mu?
• Landscape ve portrait davranışı farklı mı olmalı?

Bu sorular cihaz listesinden daha değerlidir.

Güncel iPad ekran boyutları

iPad tarafında güncel yaygın ölçüler şöyle düşünülebilir:

Burada önemli bir not var.

UI tasarım yaparken sadece fiziksel piksele takılmak doğru değil.

Figma’da çalışırken point, viewport, scale ve safe area gibi kavramları da düşünmek gerekir.

Yani “cihaz 2752 x 2064 piksel” bilgisi tek başına tasarım kararını vermez.

Android tabletlerde breakpoint mantığı

Android tarafında cihaz çeşitliliği daha fazla.

Bu yüzden tek tek model ezberlemek yerine window size class mantığı daha sağlıklı.

Android Developers dokümanında genişlik sınıfları kabaca şöyle ayrılıyor:

• Compact: 600dp altı, daha çok telefon portrait
• Medium: 600dp – 839dp, küçük tablet veya büyük foldable alanı
• Expanded: 840dp – 1199dp, tablet landscape ve geniş ekranlar
• Large: 1200dp – 1599dp, büyük tablet veya desktop benzeri alan
• Extra large: 1600dp ve üstü, desktop / çok geniş ekran

Bence tasarımcı için bu yaklaşım çok daha kullanışlı.

Çünkü kullanıcı tableti portrait kullanabilir.

Landscape kullanabilir.

Split screen açabilir.

Foldable cihazda pencere boyutu değişebilir.

Yani önemli olan cihaz adı değil, uygulamanın elindeki gerçek alan.

Tablet tasarımında tek kolon her zaman doğru değil

Telefon ekranlarında tek kolon çoğu zaman doğal çalışır.

Ama tablet ekranında aynı yapıyı büyütüp ortaya koymak bazen zayıf görünür.

Özellikle şu ekranlarda iki panel düşünmek faydalı olabilir:

• Mesajlaşma uygulamaları
• E-posta uygulamaları
• CRM ve dashboard ekranları
• Ayarlar ekranları
• Dosya veya içerik yönetimi
• Liste ve detay ilişkisi olan ürünler

Mesela solda liste, sağda detay göstermek tablet için çok doğal bir davranış olabilir.

Telefonda bu iki ekran ayrı ayrı açılır.

Tablette ise aynı anda gösterilebilir.

Bu yüzden tablet UI tasarımında “daha büyük telefon” gibi düşünmek yerine “daha fazla bağlam gösterebilen ekran” gibi düşünmek daha doğru.

Portrait ve landscape ayrı kontrol edilmeli

Tablet tasarımında portrait ve landscape davranışı önemlidir.

Portrait kullanımda ekran daha dar hissedilebilir.

Landscape kullanımda ise yatay alan ciddi şekilde artar.

Bu fark navigation kararını bile değiştirebilir.

Portrait modda bottom tab bar iyi çalışırken, landscape modda nav rail daha mantıklı olabilir.

Portrait modda tek kolon kalan bir ekran, landscape modda liste + detay yapısına dönebilir.

Bu yüzden sadece bir tablet frame çizip bırakmak yeterli değil.

En azından portrait ve landscape kontrolü yapılmalı.

Tablet UI tasarımında spacing ve grid

Tablet ekranlarında boşluk kullanımı çok hassas.

Telefon tasarımındaki spacing değerlerini aynen büyütürsen ekran fazla seyrek kalabilir.

Desktop spacing mantığını aynen getirirsen de dokunmatik kullanım zayıflayabilir.

Ben tablet tasarımında şu dengeyi ararım:

• Dokunma alanları rahat kalmalı
• İçerik gereksiz uzamamalı
• Formlar çok geniş olmamalı
• Kartlar kontrollü kolonlara ayrılmalı
• Okuma alanı fazla satır uzunluğuna kaçmamalı

Bu konuda daha genel responsive mantık için Mobil UI Tasarımda Farklı Ekran Boyutları Göz Korkutmasın yazısı iyi tamamlayıcı olur.

Tablet için hangi ekranları mutlaka test ederim?

Bir mobil uygulamanın tablet davranışını kontrol ederken her ekranı aynı detayda incelemek gerekmeyebilir.

Ama bazı ekranları kesinlikle kontrol ederim:

• Home veya dashboard ekranı
• Liste ekranı
• Liste detay ekranı
• Form ekranı
• Onboarding ekranı
• Ayarlar ekranı
• Empty state ve error state
• Modal, bottom sheet veya popup davranışı

Bu ekranlar tablet tarafında problem çıkarma ihtimali yüksek alanlardır.

Özellikle form ve detay ekranlarında genişlik fazla büyüdüğünde okunabilirlik bozulabilir.

Tablet ekran boyutları SEO için değil, ürün kalitesi için önemli

Bu konuyu özellikle tasarımcı gözüyle ele almak istiyorum.

Tablet ekran boyutları sadece Google’da aranan bir teknik bilgi değil.

Gerçek ürün kalitesini etkileyen bir tasarım konusu.

Kullanıcı tabletiyle ürünü açtığında uygulama büyük ekrana uyum sağlamıyorsa amatör hissedebilir.

Telefon ekranının büyütülmüş hali gibi duran bir tablet arayüzü, ürünün algısını düşürebilir.

Bu yüzden tablet tasarımı, özellikle SaaS, dashboard, eğitim, sağlık, finans ve üretkenlik uygulamalarında önemlidir.

Benim kısa tablet tasarım kontrol listem

• Portrait ve landscape kontrol edildi mi?
• 600dp, 840dp ve 1200dp kırılımları düşünüldü mü?
• Tek kolon mu, iki panel mi daha doğru?
• Navigation bottom bar, nav rail veya side menu olarak değişmeli mi?
• Liste ve detay aynı anda gösterilebilir mi?
• Form genişliği okunabilir kalıyor mu?
• Kart gridleri fazla dağılmadan çalışıyor mu?
• Safe area ve system bar alanları hesaba katıldı mı?
• Boş, hata ve loading state tablet için de tasarlandı mı?

Bu liste çoğu projede hızlı kontrol sağlar.

Benim düşüncem

Tablet ekran boyutları ezberlenecek bir liste değil.

Tablet tasarımında asıl konu, ekran büyüdüğünde arayüzün nasıl daha akıllı davranacağıdır.

Telefon tasarımını büyütmek yerine, tablet ekranında kullanıcıya daha fazla bağlam göstermek gerekir.

Bazen bu iki panel olur.

Bazen daha iyi grid olur.

Bazen daha sakin bir form düzeni olur.

Bazen de sadece boşluğu doğru yönetmek olur.

İyi tablet UI tasarım, cihaz ölçüsünü bilmekle başlar ama orada bitmez.

Gerçek iş, o ölçüyü ürün kararına çevirebilmektir.

Mobil arayüz tasarımı tarafındaki temel mantık için Mobil Arayüz Tasarımı Nedir? ve daha genel arayüz mantığı için Arayüz Tasarımı Nedir? yazılarını da okuyabilirsin.

Kaynak Sinyalleri

• Apple – iPad Pro Technical Specifications
• Apple – iPad Air Technical Specifications
• Apple – iPad 11-inch Technical Specifications
• Apple – iPad mini Technical Specifications
• Android Developers – Window Size Classes
• Android Developers – Canonical Layouts

The post Tablet Ekran Boyutları: UI Tasarımcılar İçin Güncel Ölçü Rehberi first appeared on Burak Poryaz - Web ve Mobil Arayüz Tasarımı - UX Ui Tasarım.

Arayüz tasarımı denince çoğu kişinin aklına ilk olarak güzel görünen ekranlar geliyor.

Renkler, butonlar, ikonlar, kartlar, menüler.

Bunlar tabii ki işin içinde var.

Ama bence arayüz tasarımını sadece görsel düzen gibi düşünmek eksik kalıyor.

Arayüz, kullanıcının dijital ürünle konuştuğu yerdir.

Kullanıcı bir butona basar, sistem cevap verir.

Kullanıcı bir form doldurur, sistem onu yönlendirir.

Kullanıcı hata yapar, arayüz ona ne olduğunu anlatır.

Bu yüzden arayüz tasarımı sadece ekranda ne göründüğü değil, kullanıcının neyi nasıl anlayacağı ve nasıl hareket edeceğidir.

Arayüz tasarımı nedir?

Arayüz tasarımı, bir dijital ürünün kullanıcı ile temas ettiği katmanı tasarlama işidir.

Bu bir mobil uygulama olabilir.

Bir web sitesi olabilir.

Bir SaaS paneli, dashboard, ödeme ekranı, üyelik formu veya ayarlar sayfası olabilir.

Arayüz tasarımında amaç şudur:

Kullanıcı ürünü açtığında ne yapacağını anlamalı, doğru yere kolay gitmeli, hata yaptığında kaybolmamalı ve işlem sonunda ne olduğunu net görmelidir.

Yani arayüz tasarımı, görsel tasarım ile kullanım mantığının birleştiği yerdir.

UI tasarımı ile arayüz tasarımı aynı şey mi?

Günlük kullanımda çoğu zaman aynı anlamda kullanılıyor.

UI, yani User Interface, kullanıcı arayüzü demektir.

Butonlar, input alanları, menüler, ikonlar, listeler, kartlar, tab bar, modal, dropdown gibi parçalar UI tarafına girer.

Fakat iyi UI sadece bu parçaları güzel dizmek değildir.

İyi UI şu sorulara cevap verir:

• Bu buton burada ne işe yarıyor?
• Kullanıcı bu alanı görünce ne anlayacak?
• Bu bilgi şu anda gerekli mi?
• Hata mesajı yeterince açık mı?
• Bir sonraki adım belli mi?
• Aynı component farklı yerde aynı davranıyor mu?

Bunlar çözülmeden sadece güzel görünen bir ekran yapmak, gerçek ürün tarafında zayıf kalabilir.

UX tasarımı burada nereye giriyor?

UX, yani kullanıcı deneyimi, arayüzün daha geniş tarafıdır.

UI ekranda gördüğün ve dokunduğun katmansa, UX o ekranın kullanıcının hayatında nasıl çalıştığıdır.

Mesela bir ödeme ekranı düşünelim.

Kart alanları güzel olabilir.

Buton rengi iyi olabilir.

Tipografi temiz olabilir.

Ama kullanıcı neden hata aldığını anlamıyorsa, ödeme sonrası ne olacağını bilmiyorsa veya gereksiz adımlarla uğraşıyorsa UX tarafında problem vardır.

Bu yüzden arayüz tasarımı yaparken sadece ekran değil, akış da düşünülmeli.

Kullanıcı nereden geldi?

Ne yapmak istiyor?

Hangi bilgiyi bekliyor?

Nerede duraksar?

Nerede hata yapar?

Bu sorular arayüz tasarımını daha güçlü hale getirir.

Mobil arayüz tasarımı neden ayrı düşünülmeli?

Mobil arayüz tasarımı, web arayüzünden farklı bazı gerçeklere sahip.

Ekran daha küçük.

Dokunma alanları önemli.

Keyboard ekranı kapatabiliyor.

Safe area, notch, tab bar, gesture alanları var.

Kullanıcı çoğu zaman hızlı hareket ediyor.

Bu yüzden mobil arayüz tasarımında sadelik daha kritik hale geliyor.

Her şeyi ekrana doldurmak yerine doğru bilgi sırası kurulmalı.

Birincil aksiyon net olmalı.

Butonlar parmakla rahat basılacak şekilde tasarlanmalı.

Form alanları sıkıştırılmamalı.

Boş, hata, yükleniyor ve başarılı durumları ayrıca düşünülmeli.

Bu konuya yakın olarak daha önce Mobil UI Tasarımda Farklı Ekran Boyutları Göz Korkutmasın yazısında ekran boyutları ve responsive mantığını anlatmıştım.

Arayüz tasarımında component mantığı neden önemli?

İyi bir arayüz tek tek ekranlardan oluşmaz.

İyi bir arayüz, tekrar kullanılabilir kararların birleşimidir.

Buton nasıl davranır?

Input hata alınca nasıl görünür?

Liste boşsa ne gösterilir?

Kart içindeki görsel oranı ne olur?

Primary ve secondary aksiyonlar nasıl ayrılır?

Bu kararlar sistemli olursa ürün büyüdükçe arayüz dağılmaz.

Burada design system mantığı devreye giriyor.

Figma tarafında component, style ve library yapıları bu yüzden önemli.

Çünkü arayüz tasarımı artık sadece bir ekran çizmek değil, tekrar edilebilir bir sistem kurmak.

Bu konuda daha temel bir başlangıç için Design Systems for Beginners yazısına da bakılabilir.

Arayüz tasarımında en sık yapılan hatalar

Benim gördüğüm en yaygın hata, arayüzü sadece estetik taraftan ele almak.

Güzel renk, güzel kart, güzel icon tek başına yetmiyor.

Arayüz kullanıcıyı yönlendirmiyorsa işini yapmıyor demektir.

Diğer sık hatalar şunlar:

• Her şeyi aynı anda göstermek
• Birincil aksiyonu net yapmamak
• Hata mesajlarını geçiştirmek
• Boş ekranları tasarlamamak
• Mobil ekran boyutlarını test etmemek
• Componentleri tutarsız kullanmak
• Metinleri tasarımın parçası gibi düşünmemek
• Kullanıcı araştırması yapmadan ekran üretmek

Özellikle kullanıcı araştırması konusu arayüz tasarımını çok etkiler.

Çünkü kullanıcıyı anlamadan çizilen ekran, çoğu zaman tasarımcının kendi varsayımı olur.

Bu konu için UI/UX Tasarımda Kullanıcı Araştırması Yapmadan Ekran Tasarlamak Neden Riskli? yazısı iyi tamamlayıcı olur.

Arayüz örneklerine nasıl bakmak gerekir?

Arayüz örneklerine bakmak faydalı.

Ama sadece “güzel mi?” diye bakarsan çok şey kaçırırsın.

Ben arayüz örneklerine bakarken şunlara dikkat etmeyi daha doğru buluyorum:

• Bilgi sırası nasıl kurulmuş?
• Kullanıcı ilk neyi görüyor?
• Ana aksiyon nerede?
• İkincil aksiyonlar nasıl sakinleştirilmiş?
• Hata ve boş durum düşünülmüş mü?
• Mobilde dokunma alanları rahat mı?
• Aynı componentler tutarlı mı?
• Metinler kullanıcıyı yönlendiriyor mu?

Bu şekilde bakınca arayüz örnekleri sadece ilham panosu olmaktan çıkar.

Gerçek bir öğrenme aracına dönüşür.

AI arayüz tasarımını nasıl değiştiriyor?

AI artık arayüz tasarımında ciddi bir yardımcı.

Ekran taslağı çıkarabilir.

Alternatif akış önerebilir.

Form metinlerini sadeleştirebilir.

Empty state ve error state fikirleri verebilir.

Design system için component listesi hazırlatılabilir.

Ama burada kritik nokta şu:

AI’a sadece “bana güzel bir ekran yap” demek yeterli değil.

İyi sonuç için iyi hazırlık gerekir.

Ürünün amacı, kullanıcı tipi, akış, içerik önceliği, component mantığı ve sınırlar net olmalı.

Yoksa AI hızlı ekran üretir ama o ekran gerçek üründe çalışmayabilir.

Bu yüzden AI çağında arayüz tasarımcısının değeri bitmiyor.

Bence daha da artıyor.

Çünkü iyi tasarımcı artık sadece ekran çizen kişi değil, AI’ın doğru yönde çalışmasını sağlayan karar verici kişi oluyor.

Bu çizgide Yeni Başlayanlar İçin UI/UX Tasarımda AI Kullanma Mantığı yazısını da okuyabilirsin.

İyi arayüz tasarımı için kısa kontrol listesi

Bir arayüz tasarımını değerlendirirken ben basit bir kontrol listesiyle ilerlemeyi seviyorum.

• Kullanıcı bu ekranda ne yapacağını hemen anlıyor mu?
• Başlık ve açıklama yeterince net mi?
• Ana aksiyon görsel olarak ayrışıyor mu?
• Gereksiz bilgi var mı?
• Boş, hata, yükleniyor ve başarı durumları düşünülmüş mü?
• Mobilde dokunma alanları rahat mı?
• Farklı ekran boyutlarında yapı bozuluyor mu?
• Componentler tutarlı mı?
• Metinler kullanıcıya yardım ediyor mu?
• Bu ekran ürünün asıl amacına hizmet ediyor mu?

Bu soruların cevabı netse arayüz büyük ihtimalle daha sağlamdır.

Net değilse, sorun sadece görselde değil; karar yapısında olabilir.

Benim düşüncem

Arayüz tasarımı benim için güzel ekran üretmekten daha fazlası.

Arayüz, ürünün kullanıcıyla konuşma biçimi.

Bu konuşma net, sakin ve tutarlı olursa kullanıcı ürüne daha kolay güvenir.

Bu konuşma karışık olursa en güzel görsel stil bile ürünü kurtarmayabilir.

Özellikle mobil arayüz tasarımı, UI/UX ve product design tarafında çalışan biri için bu bakış çok önemli.

Çünkü gerçek dünyada tasarladığımız şey sadece bir ekran değil.

Bir akış, bir karar sistemi, bir davranış ve bir deneyim tasarlıyoruz.

O yüzden iyi arayüz tasarımı şuradan başlıyor:

Kullanıcı neyi anlamalı, neyi yapmalı ve sistem ona nasıl cevap vermeli?

Bu soruya doğru cevap verdiğinde görsel tasarım zaten daha anlamlı hale geliyor.

UI/UX ve product design üzerine diğer yazılar için UI/UX, Product Design ve Technology kategorilerine bakabilirsin.

Kaynak Sinyalleri

• Nielsen Norman Group – 10 Usability Heuristics for User Interface Design
• Nielsen Norman Group – The Definition of User Experience
• Figma Learn – Guide to Components in Figma
• Figma – Components, Styles, and Shared Library Best Practices
• Material Design – Interaction States

The post Arayüz Tasarımı Nedir? UI/UX ve Mobil Uygulama Tasarımı Açısından Basit Anlatım first appeared on Burak Poryaz - Web ve Mobil Arayüz Tasarımı - UX Ui Tasarım.

Birinci ekran: özelliği anlat.

İkinci ekran: faydayı anlat.

Üçüncü ekran: kayıt ol butonu.

Bu kötü olmak zorunda değil.

Ama onboarding sadece uygulamayı anlatmak değildir.

Bence iyi onboarding’in asıl amacı şudur:

Kullanıcıyı en kısa ve en net yoldan ilk değere götürmek.

Yani kullanıcı uygulamaya girdiğinde sadece güzel ekranlar görmemeli.

Ne yapacağını anlamalı.

İlk aksiyonu rahat atmalı.

Ürünün ona ne verdiğini hızlı hissetmeli.

Onboarding nedir?

Onboarding, kullanıcının ürüne ilk giriş deneyimidir.

Bu sadece splash ekran ya da tanıtım slider’ı değildir.

Kayıt akışı, izin ekranları, ilk setup adımı, tercih seçimi, ilk görev, ilk başarı mesajı ve ana ekrana geçiş de onboarding’in parçasıdır.

Yani onboarding bir ekran değil, bir akıştır.

Bu akışın iyi çalışması, kullanıcının üründe kalma ihtimalini artırır.

Kötü çalışması ise kullanıcıyı daha ürünü anlamadan kaybettirebilir.

Kullanıcı ürünü değil, değerini görmek ister

Yeni kullanıcı uygulamaya girdiğinde genelde uzun açıklama okumak istemez.

O ürünün kendisine ne sağlayacağını görmek ister.

Bir fitness app kullanıyorsa ilk planını görmek ister.

Bir finans app kullanıyorsa parasını nasıl takip edeceğini anlamak ister.

Bir not alma app kullanıyorsa ilk notunu hızlıca oluşturmak ister.

Bir SaaS app kullanıyorsa ilk proje, ilk rapor ya da ilk aksiyona geçmek ister.

Bu yüzden onboarding tasarımında “biz ne anlatmak istiyoruz?” sorusu kadar “kullanıcı neyi hemen yaşamak istiyor?” sorusu da önemlidir.

İlk değer anı nedir?

İlk değer anı, kullanıcının üründen ilk gerçek faydayı aldığı andır.

Bu bazen ilk listeyi oluşturmak olabilir.

Bazen ilk dosyayı yüklemek.

Bazen ilk hedefi seçmek.

Bazen ilk raporu görmek.

Bazen de sadece doğru kişiselleştirilmiş ana ekrana ulaşmak.

Product design tarafında onboarding bu anı hızlandırmak için tasarlanır.

Çünkü kullanıcı o değeri görmeden önce çok fazla adım istersek, akışı terk edebilir.

Gereksiz izinler onboarding’i bozar

Mobil app onboarding’de en sık yapılan hatalardan biri izinleri çok erken istemek.

Bildirim izni.

Konum izni.

Kamera izni.

Kişiler izni.

Bunlar gerçekten gerekli olabilir.

Ama kullanıcı daha ürünü anlamadan izin istersek güven düşebilir.

Daha iyi yöntem genelde bağlamsal izin istemektir.

Yani kullanıcı o özelliğe geldiğinde izin istemek.

Mesela harita özelliğine girdiğinde konum istemek daha mantıklı olabilir.

Daha uygulamanın ilk saniyesinde her şeyi istemek kullanıcıyı kaçırabilir.

Kayıt akışı ne kadar erken olmalı?

Her üründe cevap aynı değil.

Bazı ürünlerde kayıt şarttır.

Bazı ürünlerde kullanıcı önce ürünü deneyebilir.

Burada önemli soru şu:

Kullanıcı kayıt olmadan önce ürünün değerini anlayabilir mi?

Eğer anlayabiliyorsa kayıt akışını biraz daha geç almak daha iyi olabilir.

Ama güvenlik, veri saklama ya da kişisel hesap gerekiyorsa kayıt başta olabilir.

Yine de kayıt formu kısa, net ve gereksiz alanlardan arınmış olmalı.

Kötü bir kayıt akışı, iyi tasarlanmış ana ekrana ulaşmadan kullanıcıyı kaybettirebilir.

İyi onboarding kısa olmak zorunda mı?

Her zaman değil.

Bazen ürün karmaşıksa birkaç setup adımı gerekebilir.

Ama her adımın bir nedeni olmalı.

Kullanıcıdan bilgi istiyorsan, bunun ürünü nasıl iyileştireceği anlaşılmalı.

Mesela “hedefini seç” adımı, sonraki ekranı kişiselleştirecekse anlamlıdır.

Ama sadece ekip veri toplamak istediği için sorulan sorular onboarding’i ağırlaştırır.

Kısa olmak iyidir.

Ama daha önemlisi gereksiz olmamaktır.

Onboarding’de sürtünme noktaları

Sürtünme, kullanıcının ilerlemesini zorlaştıran her şeydir.

Uzun form.

Erken izin isteği.

Belirsiz buton metni.

Atlanamayan tanıtım ekranı.

Çok fazla tercih sorusu.

Yavaş yüklenen ilk ekran.

Ne yapılacağını anlatmayan boş ana ekran.

Bunların hepsi onboarding performansını düşürebilir.

Bu yüzden onboarding tasarlarken sadece güzel görünmesine değil, akışın ne kadar rahat ilerlediğine bakmak gerekir.

Activation metriği neden önemli?

Onboarding product design ile çok bağlantılıdır çünkü activation tarafını doğrudan etkiler.

Activation, kullanıcının üründe değerli bir ilk davranışı gerçekleştirmesi gibi düşünülebilir.

Bu her ürün için farklı olabilir.

Bir todo app için ilk görev oluşturmak.

Bir eğitim app’i için ilk dersi başlatmak.

Bir finans app için ilk hesabı bağlamak.

Bir design tool için ilk dosyayı oluşturmak.

Onboarding’in başarılı olup olmadığını anlamak için şu metriklere bakılabilir:

• Onboarding completion rate
• Activation rate
• Time to first action
• Drop-off noktaları
• İzin kabul oranları
• İlk gün geri dönüş oranı

Metrik düşüncesi product designer için çok değerli. Bu konuyu Product Designer Olmak İsteyenler İçin UX Metrics Neden Önemli? yazısında daha detaylı anlatmıştım.

Junior tasarımcılar onboarding’i nasıl ele almalı?

Junior tasarımcılar onboarding çalışırken genelde görsel ekranlara odaklanıyor.

Bu doğal.

Ama iyi bir onboarding case study için sadece ekran yetmez.

Şunları göstermek daha güçlü olur:

• Kullanıcı kim?
• İlk değer anı ne?
• Hangi adımlar gereksizdi?
• Hangi izinler ne zaman isteniyor?
• Kullanıcı nerede bırakabilir?
• Başarı metriği ne?
• Final akış nasıl sadeleşti?

Bunları portfolio içinde göstermek, tasarımcının sadece ekran değil ürün akışı düşündüğünü gösterir.

Junior portfolio konusu için Junior UI/UX Tasarımcılar 2026’da Nasıl Öne Çıkar? yazısı da iyi bir devam olabilir.

Boş durum ve ilk ekran bağlantısı

Onboarding bittikten sonra kullanıcıyı boş bir ana ekrana atmak bazen kötü hissettirir.

Mesela kullanıcı kayıt oldu, bütün adımları geçti ve ana ekranda hiçbir şey yok.

Bu durumda iyi bir empty state gerekir.

Ne oldu?

Şimdi ne yapmalı?

İlk değer için hangi aksiyon atılmalı?

Bu cevaplar net olmalı.

Onboarding ile empty state birlikte düşünülürse ürün daha bütünlüklü olur.

Bu konuyu UI/UX Tasarımda Empty State ve Error State Neden Önemli? yazısında anlatmıştım.

AI onboarding tasarımında nasıl yardımcı olur?

AI onboarding ekranları için hızlı fikir verebilir.

Alternatif akışlar çıkarabilir.

Buton metinleri önerebilir.

Farklı kullanıcı segmentleri için setup soruları yazabilir.

Hatta ilk wireframe taslaklarını hazırlayabilir.

Ama AI’ın bilmediği kritik şey şudur:

Senin ürününde ilk değer anı tam olarak ne?

Bunu product designer’ın tanımlaması gerekir.

AI’dan iyi yardım almak için önce problemi netleştirmek gerekir.

Kullanıcı kim?

Ürün hangi vaadi veriyor?

Kullanıcı hangi aksiyondan sonra değeri hissediyor?

Bu sorular net değilse AI sadece güzel onboarding ekranları üretir.

Ama güzel onboarding ekranı, doğru onboarding akışı anlamına gelmez.

Pratik onboarding checklist

Bir mobil app onboarding tasarlarken şu liste işe yarar:

• Kullanıcı ilk değere kaç adımda ulaşıyor?
• Her adım gerçekten gerekli mi?
• İzinler bağlam içinde mi isteniyor?
• Kayıt formu gereksiz alanlardan temiz mi?
• Tanıtım ekranları atlanabilir mi?
• İlk aksiyon çok net mi?
• Boş ana ekran için yönlendirici empty state var mı?
• Drop-off noktaları tahmin edildi mi?
• Activation metriği tanımlandı mı?
• Onboarding sonrası kullanıcı ne yapacağını biliyor mu?

Bu liste basit ama onboarding kalitesini ciddi şekilde artırır.

Benim düşüncem

Mobil app onboarding tasarımı, ürünün en kritik ilk temaslarından biri.

Ama bunu sadece tanıtım ekranı gibi düşünürsek eksik kalır.

İyi onboarding kullanıcıyı ürüne ikna etmeye çalışmaz.

Kullanıcıya değeri yaşatmaya çalışır.

Bu yüzden product design tarafında onboarding çok stratejik bir konu.

Güzel animasyonlar, temiz illüstrasyonlar, modern kartlar iyi olabilir.

Ama asıl soru şu:

Kullanıcı bu akıştan sonra ürünün değerini anladı mı?

Eğer cevap hayırsa, onboarding güzel görünse bile görevini tam yapmamıştır.

UI/UX ve product design tarafında daha fazla içerik için UI/UX, Product Design, Growth ve AI kategorilerine bakabilirsin.

Kaynak Sinyalleri

• Nielsen Norman Group – Mobile App Onboarding
• Nielsen Norman Group – Mobile User Onboarding
• Appcues – User Onboarding Metrics
• Userpilot – Product Onboarding
• Interaction Design Foundation – User Onboarding

The post Mobil App Onboarding Tasarımı: Kullanıcıyı İlk Değere Nasıl Götürürsün? first appeared on Burak Poryaz - Web ve Mobil Arayüz Tasarımı - UX Ui Tasarım.

Bir fikir geliyor.

Figma açılıyor.

Birkaç frame hazırlanıyor.

Butonlar, kartlar, renkler, görseller derken ortaya güzel görünen bir arayüz çıkıyor.

Ama burada önemli bir soru var:

Bu ekran gerçekten kullanıcının ihtiyacına mı cevap veriyor, yoksa sadece bizim varsayımımıza mı?

Bence kullanıcı araştırması yapmadan ekran tasarlamanın en büyük riski bu.

Güzel görünen bir ekran yapabilirsin.

Ama yanlış problemi çözüyorsan, o ekran ürüne çok az değer katar.

Kullanıcı araştırması nedir?

Kullanıcı araştırması, kullanıcının neye ihtiyaç duyduğunu, nasıl düşündüğünü, nerede zorlandığını ve bir ürünü nasıl kullandığını anlamaya çalışmaktır.

Bu her zaman büyük bir araştırma projesi olmak zorunda değil.

Bazen birkaç kullanıcı görüşmesi bile çok şey gösterir.

Bazen basit bir usability test yeterli olur.

Bazen support mesajları, analytics verisi, satış ekibinden gelen notlar ya da kullanıcı yorumları da iyi sinyal verir.

Önemli olan şu:

Tasarım sadece bizim kafamızdaki kullanıcıya göre yapılmamalı.

Gerçek kullanıcı davranışıyla temas etmeli.

Varsayım hızlıdır ama pahalı olabilir

Varsayım ile tasarım yapmak hızlıdır.

Çünkü kimseyi dinlemezsin.

Soru sormazsın.

Test yapmazsın.

Direkt ekrana geçersin.

İlk başta bu verimli gibi görünür.

Ama yanlış varsayım üzerine kurulan tasarım sonradan daha fazla zaman kaybettirir.

Akış baştan değişir.

Metinler değişir.

Componentler boşa çıkar.

Geliştirici tekrar uğraşır.

Ürün ekibi tekrar karar almak zorunda kalır.

Yani araştırma yapmadığın için kazandığını düşündüğün zaman, sonradan daha büyük bir revizyon olarak geri dönebilir.

Güzel ekran her zaman doğru ekran değildir

Bu cümleyi sık sık düşünüyorum.

Bir ekran çok temiz görünebilir.

Tipografisi iyi olabilir.

Renkleri güzel olabilir.

Boşlukları dengeli olabilir.

Ama kullanıcı ne yapacağını anlamıyorsa, o ekran zayıftır.

Kullanıcı yanlış butona basıyorsa, zayıftır.

Kullanıcı işlemi tamamlayamıyorsa, zayıftır.

Product design tarafında mesele sadece görsel kalite değil.

İşlev, akış, netlik ve kullanıcı davranışı da işin içinde.

Bu yüzden kullanıcı araştırması tasarımcının elini zayıflatmaz.

Tam tersine, tasarım kararını güçlendirir.

Junior tasarımcılar için neden önemli?

Junior tasarımcılar genelde görsel tarafı geliştirmeye çok odaklanıyor.

Bu normal.

Figma, UI kit, renk, kart, button, dashboard, mobil app ekranı…

Bunlar öğrenilmeli.

Ama sadece ekran üretmek yeterli değil.

Bir junior tasarımcı şu soruları sormaya başlarsa hızlı gelişir:

• Bu ekran hangi problemi çözüyor?
• Kullanıcı burada ne yapmak istiyor?
• En kritik aksiyon ne?
• Kullanıcı nerede hata yapabilir?
• Bu akışı nasıl test edebilirim?
• Bu tasarım kararını neye dayanarak verdim?

Bu sorular portfolio tarafında da fark yaratır.

Çünkü case study içinde sadece final ekran değil, düşünme biçimi de görünür.

Bu konuya yakın olarak Junior UI/UX Tasarımcılar 2026’da Nasıl Öne Çıkar? yazısına da bakabilirsin.

Basit araştırma yöntemleri

Kullanıcı araştırması deyince göz korkutmaya gerek yok.

Başlangıç için basit yöntemler yeterli olabilir.

Kullanıcı görüşmesi

Ürünü kullanan ya da kullanması beklenen kişiyle konuşursun.

Ne yapmaya çalışıyor?

Nerede zorlanıyor?

Bugün bunu nasıl çözüyor?

Bu sorular bazen tasarım brief’inden daha değerli cevaplar verir.

Usability test

Kullanıcıya küçük bir görev verirsin.

Mesela “Bu ekrandan yeni proje oluştur.”

Sonra kullanıcıyı izlersin.

Nerede duruyor?

Neyi anlamıyor?

Neye yanlış basıyor?

Bunlar arayüzün gerçek testidir.

Analytics ve metrikler

Kullanıcı hangi adımda bırakıyor?

Hangi butona basıyor?

Formu tamamlıyor mu?

Nerede hata alıyor?

Bunlar tasarım kararına veri ekler.

Bu konuda Product Designer Olmak İsteyenler İçin UX Metrics Neden Önemli? yazısı iyi bir devam olabilir.

Support ve kullanıcı yorumları

Bazen en iyi araştırma sinyali support mesajlarında olur.

Kullanıcı aynı şeyi tekrar tekrar soruyorsa, orada UX problemi olabilir.

App store yorumları, müşteri mesajları, satış görüşmeleri ve feedback formları da tasarımcı için güçlü kaynaklardır.

AI bu riski artırabilir mi?

Bence evet, artırabilir.

Çünkü AI ile ekran üretmek çok hızlandı.

Bir prompt yazıp hızlıca modern görünen bir ekran alabiliyoruz.

Bu iyi bir şey.

Ama aynı zamanda tehlikeli bir tarafı var.

Çünkü yanlış varsayımı çok hızlı şekilde güzel ekrana çevirebiliyoruz.

Yani problem yanlışsa, AI sadece yanlış fikri daha hızlı paketliyor olabilir.

Bu yüzden AI çağında kullanıcı araştırması daha az önemli olmadı.

Daha önemli oldu.

Çünkü tasarımcı artık şunu ayırmak zorunda:

Bu ekran güzel mi?

Ve daha önemlisi:

Bu ekran doğru problemi mi çözüyor?

AI ve tasarım hazırlığı konusunda AI Design Needs Human Prep, Not Just Prompts yazısında da benzer bir noktayı anlatmıştım.

Product designer için araştırma ne işe yarar?

Product designer için kullanıcı araştırması, ürün kararını daha net hale getirir.

Hangi özellik gerçekten gerekli?

Hangi akış gereksiz karmaşık?

Kullanıcı hangi değeri bekliyor?

Hangi ekran sadece ekip istediği için var?

Hangi problem gerçekten kullanıcı tarafında karşılık buluyor?

Bu sorular product design işinin merkezindedir.

İyi product designer sadece ekrana bakmaz.

Kullanıcı davranışına, iş hedefine, teknik sınıra ve ürün etkisine birlikte bakar.

Araştırma bu dengeyi kurmaya yardım eder.

Portfolio’da araştırma nasıl gösterilir?

Portfolio projesinde araştırma kısmı uzun olmak zorunda değil.

Ama hiç yoksa proje yüzeysel görünebilir.

Basit bir yapı yeterli olur:

• Kim için tasarladım?
• Kullanıcı problemi neydi?
• Bu problemi nasıl öğrendim?
• Hangi içgörü tasarım kararını değiştirdi?
• Final ekranda bu karar nasıl görünüyor?

Bu beş madde bile case study’yi güçlendirir.

Çünkü sadece “bakın güzel ekran yaptım” demiyorsun.

“Bu ekranı şu kullanıcı ihtiyacına göre tasarladım” diyorsun.

Bu daha profesyonel görünür.

Benim düşüncem

Kullanıcı araştırması tasarımı yavaşlatan bir şey gibi görülmemeli.

Doğru yapıldığında tasarımı daha net hale getirir.

Hangi ekranın gerekli olduğunu gösterir.

Hangi akışın karmaşık olduğunu gösterir.

Hangi metnin anlaşılmadığını gösterir.

Hangi varsayımın yanlış olduğunu gösterir.

UI/UX tasarımda güzel ekran yapmak değerli.

Ama gerçek değer, kullanıcının işini kolaylaştıran ekranı tasarlamakta.

Bunun için de en azından temel seviyede kullanıcı araştırması bilmek gerekiyor.

AI hızlandı.

Araçlar hızlandı.

Ekran üretmek hızlandı.

Ama doğru problemi anlamadan hızlanmak sadece daha hızlı yanılmak olabilir.

Bu yüzden ben kullanıcı araştırmasını UI/UX tasarımın lüks tarafı değil, temel tarafı olarak görüyorum.

UI/UX ve product design tarafında daha fazla içerik için UI/UX, Product Design, Growth ve AI kategorilerine bakabilirsin.

Kaynak Sinyalleri

• Interaction Design Foundation – UX Research
• User Interviews – The UX Designer’s Guide to User Research
• UserTesting – What is UX Research?
• Nielsen Norman Group – UX Design Portfolios
• Designlab – The State of AI in UX & Product Design 2026

The post UI/UX Tasarımda Kullanıcı Araştırması Yapmadan Ekran Tasarlamak Neden Riskli? first appeared on Burak Poryaz - Web ve Mobil Arayüz Tasarımı - UX Ui Tasarım.

It can create UI ideas in seconds.

It can write first draft copy.

It can generate layouts, flows, components, and even working prototypes.

This is useful.

But it also changes the question for designers.

The question is no longer only:

Can you make a screen?

The better question is:

Can you decide which screen is worth making?

This is where I think design becomes more important, not less.

Speed is not the real advantage anymore

For a long time, being fast was a strong advantage.

If you could create clean screens quickly, you had value.

That is still useful.

But now many people can become faster with AI.

Product managers can prototype.

Developers can create UI drafts.

Designers can explore more directions in less time.

So speed alone is not enough.

When everyone is faster, the real advantage moves to judgment.

What is clear?

What is useful?

What should be removed?

What is good for the user?

What is good for the product?

These questions are still design work.

AI can generate options, but designers choose direction

AI is good at giving options.

Sometimes too many options.

A landing page.

A dashboard.

A mobile app flow.

A component set.

All of them can look polished at first glance.

But first glance is not product design.

A designer needs to ask:

• Which option solves the real problem?
• Which one makes the user journey simpler?
• Which one fits the business goal?
• Which one can become a system?
• Which one will still work after the happy path?

This is why taste and product thinking matter more now.

AI gives material.

The designer gives direction.

Better prompts are not enough

Prompting is useful.

But better prompts alone do not make better products.

If the problem is not clear, the output will also be weak.

If the user flow is not clear, the UI will only look good.

If the design system is not clear, the screens will become inconsistent.

I see AI as a strong assistant, not a replacement for preparation.

Before asking AI to design something, we still need to know:

• Who is the user?
• What job is the user trying to do?
• What is the main action?
• What should happen if something goes wrong?
• Which components should be reused?
• How will success be measured?

I wrote more about this in AI Design Needs Human Prep, Not Just Prompts.

Designers should protect UX clarity

AI can make a screen more visual.

But it can also add too much.

Too many cards.

Too many buttons.

Too much decoration.

Too many smart ideas that do not help the user.

One important designer role is to protect clarity.

What is the page for?

What should the user do next?

What information is first?

What can wait?

What can be removed?

Good UX often comes from removing noise.

AI can create fast.

Designers should simplify carefully.

Design systems become more important

When AI creates many screens quickly, consistency can break quickly too.

One screen has one button style.

Another screen uses a different spacing.

Cards look similar, but not the same.

States are missing.

Mobile behavior is not clear.

This is why design systems are not boring work.

They are what keep fast work from becoming messy work.

A designer should think in tokens, components, states, and patterns.

Not only single screens.

If AI helps you create faster, your system thinking needs to become stronger.

For a simple start, I wrote Design Systems for Beginners.

Metrics help designers talk about value

Product design is not only about visual quality.

It is also about product effect.

Did users complete the task?

Did they make fewer mistakes?

Did the flow become shorter?

Did more users activate?

Did retention improve?

AI can create screens, but designers need to connect screens with outcomes.

This does not mean every designer must become a data scientist.

But designers should understand basic UX metrics.

Task success.

Completion rate.

Error rate.

Conversion.

Retention.

These ideas help design decisions become stronger.

I covered this in Product Designer Olmak İsteyenler İçin UX Metrics Neden Önemli?.

Collaboration is changing too

AI does not only change personal speed.

It also changes teamwork.

More people can now create drafts.

A PM can bring a prototype.

A developer can suggest UI.

A designer can test a coded idea.

This can be good.

But it can also create confusion if teams do not share the same product direction.

Designers can help here.

They can make the problem visible.

They can put options side by side.

They can explain trade-offs.

They can connect user needs, business goals, and interface decisions.

In the AI era, designers should not hide inside the canvas.

They should make the canvas a place for better decisions.

What junior designers should learn

If you are a junior designer, AI can help you learn faster.

But do not skip the basics.

Learn layout.

Learn typography.

Learn spacing.

Learn user flows.

Learn forms, empty states, error states, and responsive behavior.

Learn how to explain your decisions.

Use AI to explore, but do not let AI think for you.

A strong junior designer is not the person who has the most AI-generated screens.

A strong junior designer is the person who can explain why one direction is better than another.

That is a career skill.

For junior designers, this post can also help: Junior UI/UX Tasarımcılar 2026’da Nasıl Öne Çıkar?.

My take

AI makes execution cheaper.

But product decisions are still expensive.

A wrong direction can waste time.

A confusing flow can lose users.

A weak system can slow the team later.

A beautiful screen can still be the wrong product choice.

So I do not think designers should fight AI speed.

They should use it.

But they should not compete only on speed.

They should become better at judgment.

Better at UX clarity.

Better at systems.

Better at metrics.

Better at collaboration.

When AI makes everyone faster, designers should help teams make better decisions.

That is the real value.

More posts about this topic are in AI, Product Design, UI/UX, and Growth.

Source Signals

• Figma – 2026 AI Report
• Figma – The State of Design
• Figma – Reports and Insights
• Figma – Web Design Trends 2026
• Nielsen Norman Group – AI Paradigm

The post What Designers Should Do When AI Makes Everyone Faster first appeared on Burak Poryaz - Web ve Mobil Arayüz Tasarımı - UX Ui Tasarım.

Ama tek başına yeterli değil.

Çünkü product design tarafında tasarım sadece “nasıl görünüyor?” sorusuna cevap vermez.

Aynı zamanda şunu da sorar:

Bu tasarım ürünü daha iyi çalıştırıyor mu?

İşte UX metrics burada devreye giriyor.

Ben metrik konusunu tasarımcı için soğuk bir analytics işi gibi görmüyorum.

Daha çok tasarım kararını savunma dili gibi görüyorum.

Çünkü bazen en güzel görünen çözüm, kullanıcıyı hedefe götürmeyebilir.

Bazen daha sade, daha az havalı görünen bir akış daha iyi çalışır.

Bunu anlamak için sadece göz değil, veri de gerekir.

UX metrics nedir?

UX metrics, kullanıcı deneyimini ölçmeye yarayan sinyallerdir.

Kullanıcı bir görevi tamamlayabiliyor mu?

Ne kadar sürede tamamlıyor?

Nerede hata yapıyor?

Hangi adımda bırakıyor?

Tekrar kullanıyor mu?

Memnun mu?

Bu soruların bazı cevapları metriklerle daha net görünür.

Product designer için önemli olan şey bütün sayıları ezberlemek değil.

Hangi metrik hangi tasarım sorusuna cevap verir, bunu anlamaktır.

Product designer neden metrik bilmeli?

Çünkü product designer sadece ekran teslim eden kişi değildir.

Ürün kararına temas eden kişidir.

Bir onboarding akışını sadeleştiriyorsan, bunun etkisini merak etmelisin.

Kayıt formunu kısaltıyorsan, tamamlanma oranı değişti mi bakmalısın.

Dashboard’daki bilgi hiyerarşisini değiştiriyorsan, kullanıcı kararını daha hızlı verebiliyor mu anlamalısın.

Eğer hiçbir metriğe bakmıyorsan kararın sadece kişisel zevk gibi kalabilir.

Ama metrikle konuştuğunda tasarım kararı daha güçlü olur.

“Bu ekran daha güzel oldu” demek başka.

“Bu değişiklikten sonra kullanıcı görevi daha az hatayla tamamladı” demek başka.

En temel UX metrics hangileri?

Yeni başlayan biri için çok karmaşık metrik dünyasına girmeye gerek yok.

Önce temel birkaç metriği anlamak yeterli.

Task success rate

Kullanıcı verilen görevi tamamlayabildi mi?

Mesela kullanıcı ödeme yapabildi mi, dosya yükleyebildi mi, profilini düzenleyebildi mi?

Bu metrik UX tarafında çok değerlidir çünkü tasarımın gerçekten çalışıp çalışmadığını gösterir.

Completion rate

Bir akışı başlatan kullanıcıların kaçı son adıma kadar geldi?

Kayıt, başvuru, satın alma, rezervasyon gibi akışlarda çok önemlidir.

Bir form güzel görünebilir ama kullanıcıların çoğu tamamlamıyorsa orada problem vardır.

Time on task

Kullanıcı bir işi ne kadar sürede tamamlıyor?

Her zaman kısa süre iyi demek değildir.

Ama basit bir iş gereksiz uzun sürüyorsa akış fazla karmaşık olabilir.

Error rate

Kullanıcı nerede hata yapıyor?

Yanlış form girişi, hatalı seçim, başarısız işlem, geri dönme gibi sinyaller tasarımın nerede zorladığını gösterebilir.

Bu yüzden error state ve form validation konuları metriklerle doğrudan bağlantılıdır. Bu tarafı UI/UX Tasarımda Empty State ve Error State Neden Önemli? yazısında anlatmıştım.

Conversion rate

Kullanıcı istediğimiz hedef aksiyonu yapıyor mu?

Bu satın alma olabilir, üye olma olabilir, demo talebi olabilir, bir özelliği ilk kez kullanma olabilir.

Product designer burada sadece buton rengine değil, bütün akışın ikna ve netlik gücüne bakmalı.

Retention

Kullanıcı ürüne geri dönüyor mu?

Bu daha büyük bir ürün metriğidir.

Ama tasarımcı için de önemlidir.

Çünkü iyi ilk deneyim, anlaşılır akış ve değer hissi retention üzerinde etkili olabilir.

Güzel ekran ile iyi ürün aynı şey değil

Dribbble’da ya da portfolio’da çok güzel görünen ekranlar görebiliriz.

Ama gerçek ürün tarafında soru farklıdır.

Kullanıcı bunu anlıyor mu?

İşini daha hızlı yapıyor mu?

Daha az hata yapıyor mu?

Ürünün hedeflediği davranış gerçekleşiyor mu?

Bu yüzden product designer olmak isteyen biri görsel kaliteyi bırakmamalı ama ona takılı kalmamalı.

Güzel ekran başlangıçtır.

İyi ürün davranışı ise daha derin iştir.

Bu konuya yakın olarak AI Araçları Tasarımcı Çıtayı Yükseltti yazısında da güzel ekranın artık tek başına yeterli olmadığını yazmıştım.

Portfolio’da metrik düşüncesi nasıl gösterilir?

Junior ya da yeni başlayan product designer için gerçek metrik bulmak her zaman kolay olmayabilir.

Özellikle okul projesi, kişisel proje ya da konsept çalışmada canlı veri olmayabilir.

Bu normal.

Ama yine de metrik düşüncesi gösterilebilir.

Mesela case study içinde şöyle yazabilirsin:

• Bu akışta başarı metriği olarak tamamlanma oranını takip ederdim.
• Form alanlarını azaltmanın error rate üzerinde etkisini ölçerdim.
• Onboarding sonrası ilk özellik kullanımını activation metriği olarak izlerdim.
• Dashboard redesign sonrası kullanıcının kritik veriye ulaşma süresini test ederdim.

Bu cümleler bile şunu gösterir:

Sen sadece ekranı değil, ekranın ürün etkisini de düşünüyorsun.

Portfolio tarafında bu fark yaratır.

Daha önce Junior UI/UX Tasarımcılar 2026’da Nasıl Öne Çıkar? yazısında da case study anlatımının öneminden bahsetmiştim.

AI çağında metrik bilmek daha değerli

AI araçları artık hızlı ekran üretebiliyor.

Wireframe çıkarabiliyor.

Metin önerebiliyor.

Farklı layout alternatifleri hazırlayabiliyor.

Bu iyi bir şey.

Ama AI’ın ürettiği ekranın doğru ürün kararı olup olmadığını yine insan değerlendirmeli.

Burada metrik bilmek daha değerli hale geliyor.

Çünkü AI sana güzel alternatifler verir.

Ama sen şunu sormalısın:

Bu alternatif hangi problemi çözüyor?

Hangi kullanıcı davranışını iyileştirecek?

Hangi metriği etkileyebilir?

Bu soruları sormayan tasarımcı, AI çıktısının sadece görsel tarafında kalır.

Bu soruları soran tasarımcı ise AI’ı ürün düşüncesine bağlar.

Junior biri nereden başlamalı?

Başlamak için büyük analytics araçlarına gömülmek gerekmiyor.

Önce küçük projelerde metrik düşünmeye başlamak yeterli.

Mesela bir kayıt akışı tasarlıyorsan, şu soruyu sor:

Bu akışta başarı ne?

Kullanıcının hesabını tamamlaması mı?

İlk projeyi oluşturması mı?

İlk ödeme adımına gelmesi mi?

Bir dashboard tasarlıyorsan, başarı şunlardan biri olabilir:

Kullanıcı kritik metriği 5 saniye içinde fark ediyor mu?

Yanlış filtre kullanıyor mu?

Raporu dışa aktarabiliyor mu?

Yani önce “bu ekranın amacı ne?” sorusunu netleştir.

Metrik sonra daha anlamlı olur.

Case study için basit metrik şablonu

Portfolio projesine küçük bir metrik bölümü eklemek istiyorsan şu yapı iş görür:

• Problem: Kullanıcı hangi işi yapmakta zorlanıyordu?
• Hedef: Tasarım neyi iyileştirmeyi amaçladı?
• Metrik: Hangi sinyal takip edilebilir?
• Karar: Tasarımda ne değiştirildi?
• Beklenen etki: Kullanıcı davranışı nasıl değişebilir?

Bu yapı çok basit ama güçlüdür.

Çünkü case study’yi sadece görsel sunum olmaktan çıkarır.

Product design düşüncesine yaklaştırır.

Hangi metrik her zaman doğru değildir?

Metrik bilmek önemli ama her sayıya körü körüne inanmak doğru değil.

Bazen conversion artar ama kullanıcı memnuniyeti düşer.

Bazen time on task azalır ama kullanıcı ne yaptığını tam anlamaz.

Bazen kısa vadede iyi görünen bir değişiklik uzun vadede retention’a zarar verebilir.

Bu yüzden metrikler tek başına karar vermez.

Tasarımcı metrikleri kullanıcı araştırması, gözlem, geri bildirim ve ürün hedefiyle birlikte okumalı.

Product designer burada denge kurar.

Sadece sayı insanı da olmaz.

Sadece görsel insanı da olmaz.

İkisini bağlayan kişi olur.

Benim düşüncem

Product designer olmak isteyen biri için UX metrics öğrenmek şart.

Ama bunu karmaşık veri bilimi gibi düşünmeye gerek yok.

Önce şu basit bakış yeterli:

Bu tasarım hangi kullanıcı davranışını iyileştirmek için var?

Bu davranışın iyileştiğini nereden anlayabiliriz?

Bu iki soruyu sormaya başladığında tasarım kaliten değişir.

Çünkü artık sadece ekran üretmiyorsun.

Bir ürün kararını görünür hale getiriyorsun.

Bence product designer’ı UI designer’dan ayıran en önemli farklardan biri de bu.

Güzel ekran yapar ama orada kalmaz.

Kullanıcı davranışını, ürün hedefini ve karar etkisini de düşünür.

AI çağında bu daha da önemli olacak.

Çünkü ekran üretimi hızlandıkça, doğru kararı seçebilme becerisi daha değerli hale geliyor.

Product design, UI/UX ve kariyer tarafında daha fazla içerik için Product Design, UI/UX, Growth ve AI kategorilerine bakabilirsin.

Kaynak Sinyalleri

• Nielsen Norman Group – UX Metrics and ROI
• Nielsen Norman Group – UX Metrics Are Like Beans
• Nielsen Norman Group – State of UX 2026
• UX Design Institute – The UX Job Market in 2026
• Nielsen Norman Group – UX Design Portfolios

The post Product Designer Olmak İsteyenler İçin UX Metrics Neden Önemli? first appeared on Burak Poryaz - Web ve Mobil Arayüz Tasarımı - UX Ui Tasarım.

iPhone küçük, iPhone büyük, Android başka, tablet başka.

Bir de işin içine safe area, notch, navigation bar, tab bar, keyboard, landscape, responsive ve adaptive gibi kavramlar girince konu daha zor görünmeye başlıyor.

Ama bence burada panik yapmaya gerek yok.

Mobil app UI tasarımında amaç her cihazı tek tek ezberlemek değildir.

Asıl amaç, arayüzün farklı ekranlarda nasıl davranacağını doğru düşünmektir.

Bu mantık oturduğunda ekran boyutları korkutucu olmaktan çıkar.

Her cihaz için ayrı tasarım yapmak zorunda değilsin

Yeni başlayanlarda en sık gördüğüm düşünce şu:

“Her telefon boyutu için ayrı ekran mı çizeceğim?”

Hayır.

Tabii bazı kritik ekranları farklı boyutlarda kontrol etmek gerekir.

Ama her cihaz için baştan ayrı tasarım yapmak doğru yöntem değil.

Mobil UI tasarımda temel yaklaşım şudur:

• İçerik nasıl büyür?
• Alan daralınca ne olur?
• Buton nerede kalır?
• Liste uzayınca nasıl davranır?
• Keyboard açılınca form bozulur mu?
• Tablet ekranda aynı yapı çok boş kalır mı?

Bunları düşünürsen tek tek cihaz kovalamak yerine sistemli ilerlersin.

Responsive sadece web sitesi için değil

Responsive denince çoğu kişinin aklına web tasarım geliyor.

Ama mobil app tarafında da benzer bir düşünme biçimi var.

Ekranın genişliği, yüksekliği, güvenli alanları ve kullanılan componentler tasarım kararını etkiler.

Bir kart yapısı küçük telefonda tek kolon olabilir.

Daha geniş bir ekranda iki kolon gibi çalışabilir.

Bir bottom sheet küçük ekranda daha dikkatli kullanılmalı.

Tablet tarafında ise aynı içerik split view ya da daha geniş layout ile daha rahat sunulabilir.

Yani responsive düşünmek sadece “ekran küçülünce küçült” demek değildir.

İçeriğin önceliğini ve davranışını yeniden düşünmektir.

Adaptive design mantığını erken öğren

Responsive ve adaptive kavramları bazen karışıyor.

Basit düşünelim.

Responsive tasarım, arayüzün alana göre esnemesidir.

Adaptive design ise farklı ekran bağlamlarına göre layout kararının değişmesidir.

Mesela telefonda alt menü kullanırken tablette yan menü kullanmak adaptive bir yaklaşımdır.

Mobilde tek kolon, tablette iki panel göstermek de buna örnek olabilir.

Google tarafında Material Design bu konuyu breakpoint ve window size class mantığıyla ele alıyor.

Apple tarafında da Human Interface Guidelines içinde layout, safe area ve platform davranışları önemli yer tutuyor.

Yeni başlayan bir tasarımcı için bu belgeleri ezberlemek gerekmiyor.

Ama mantığını bilmek çok iş görür.

Xcode ve Android Studio burada neden önemli?

Bir UI/UX tasarımcı doğrudan kod yazmak zorunda olmayabilir.

Ama mobil app tasarlıyorsa geliştirici araçlarının nasıl düşündüğünü biraz anlamalı.

Mesela Xcode içinde SwiftUI Preview ile farklı cihazlarda ekranın nasıl göründüğü kontrol edilebilir.

Android Studio ve Jetpack Compose tarafında da preview ve farklı ekran sınıflarıyla layout kontrolü yapılabilir.

Bu tasarımcı için şu anlama gelir:

Sen Figma’da sadece güzel bir ekran çizmezsin.

Geliştirici o ekranı farklı cihazlarda yaşatmak zorunda kalır.

Bu yüzden tasarım kararın kod tarafında nasıl davranacak, bunu biraz düşünmen gerekir.

Button fixed mi kalacak?

Liste scroll olacak mı?

Header yüksekliği sabit mi?

Image alanı oranla mı büyüyecek?

Form alanı keyboard altında kalacak mı?

Bunları tasarım aşamasında düşünmek geliştiriciyle iletişimi çok rahatlatır.

Figma’da sadece tek frame çizip bırakma

Figma’da mobil app UI tasarlarken tek bir popüler ekran boyutu seçip bütün işi orada bitirmek zayıf kalabilir.

Ben olsam en az üç kontrol yapardım:

• Küçük telefon ekranı
• Orta / standart telefon ekranı
• Büyük telefon veya tablet benzeri geniş ekran

Bu üç kontrol sana çoğu problemi gösterir.

Metin taşıyor mu?

Buton aşağıda kayboluyor mu?

Card alanları fazla mı sıkışıyor?

Liste öğeleri okunuyor mu?

Boşluklar küçük ekranda fazla mı lüks kalıyor?

Büyük ekranda içerik çok mu dağınık duruyor?

Bunları erken fark etmek sonradan düzeltmekten daha kolaydır.

Güncel ekran ölçüleri için daha önce yazdığım Mobil Arayüz Tasarımı Ekran Boyutları Nedir? yazısına bakabilirsin.

Safe area konusu küçük ama önemlidir

Mobil arayüz tasarımında safe area çok önemli.

Çünkü ekranın her alanı rahat kullanılabilir alan değildir.

Üstte kamera alanı olabilir.

Altta home indicator olabilir.

Sistem gesture alanları olabilir.

Keyboard açıldığında içerik yukarı taşınmak zorunda kalabilir.

Yeni başlayanlar bazen butonu ekranın en altına fazla yaklaştırıyor.

Ya da header içeriğini üstteki sistem alanına çok yakın bırakıyor.

Bu küçük detaylar gerçek cihazda kötü hissettirir.

Figma’da güzel görünen bir ekran, cihazda rahatsız çalışabilir.

Bu yüzden mobil UI tasarımda safe area rehberlerini açık kullanmak iyi alışkanlık.

Component mantığı ekran boyutlarını kolaylaştırır

Farklı ekran boyutlarıyla çalışmayı kolaylaştıran şeylerden biri component mantığıdır.

Buton, card, input, tab bar, navigation, list item gibi parçalar sistemli kurulursa farklı ekranlarda davranış daha kontrollü olur.

Mesela bir kart componentinin minimum genişliği, iç boşluğu, görsel oranı ve metin davranışı belliyse tasarım daha rahat ölçeklenir.

Her şeyi elle yerleştirirsen küçük bir ekran değişikliğinde bütün yapı bozulur.

Bu yüzden mobil app UI tasarlarken design system düşüncesi lüks değil, iş kolaylaştıran bir temel.

Bu konu için Design Systems for Beginners yazısı iyi bir başlangıç olabilir.

Junior tasarımcılar nerede hata yapıyor?

Yeni başlayanlarda gördüğüm birkaç tipik hata var.

Birincisi, sadece en güzel görünen cihaz boyutunda çalışmak.

İkincisi, uzun metinleri hiç test etmemek.

Üçüncüsü, keyboard açılınca ne olacağını düşünmemek.

Dördüncüsü, empty state ve error state gibi gerçek ürün durumlarını atlamak.

Beşincisi, geliştiriciye sadece final ekran görseli verip davranışı açıklamamak.

Oysa iyi mobil UI tasarımda ekranın davranışı da anlatılmalı.

Şu alan scroll olur.

Bu buton sticky kalır.

Bu görsel oranını korur.

Bu liste boşsa empty state görünür.

Bu hata durumunda input mesaj gösterir.

Bunları yazmak ve göstermek seni daha profesyonel gösterir.

Responsive mobil UI için basit kontrol listesi

Bir mobil app ekranını teslim etmeden önce şu liste işe yarar:

• Küçük ekranda içerik okunuyor mu?
• Büyük ekranda layout fazla boş kalıyor mu?
• Safe area dikkate alındı mı?
• Keyboard açılınca form alanları görünür kalıyor mu?
• Uzun metinler taşmadan çalışıyor mu?
• Butonlar dokunulabilir boyutta mı?
• Liste, kart ve görsel alanları esneyebiliyor mu?
• Empty state ve error state tasarlandı mı?
• Tablet veya geniş ekran davranışı düşünüldü mü?
• Geliştiriciye davranış notları verildi mi?

Bu listeyi alışkanlık haline getirmek, farklı ekran boyutları korkusunu bayağı azaltır.

AI burada nasıl yardımcı olabilir?

AI bu konuda da yardımcı olabilir.

Mesela bir ekran için farklı responsive senaryoları sorabilirsin.

Küçük ekranda hangi alanlar öncelikli olmalı diye fikir alabilirsin.

Form akışında keyboard davranışı için kontrol listesi çıkarabilirsin.

Geliştiriciye vereceğin handoff notlarını toparlatabilirsin.

Ama AI’a sadece “bu ekranı responsive yap” demek yeterli değil.

Önce sen ekranın mantığını bilmelisin.

Hangi alan sabit, hangi alan esnek, hangi alan scroll, hangi alan gizlenebilir?

Bu kararlar sende net değilse AI da karışık sonuç verir.

AI destekli UI/UX konusunda Yeni Başlayanlar İçin UI/UX Tasarımda AI Kullanma Mantığı yazısı da bu düşünceye yakın bir yerden ilerliyor.

Benim düşüncem

Mobil UI tasarımda farklı ekran boyutları göz korkutmamalı.

Çünkü mesele cihaz ezberlemek değil.

Mesele layout mantığını anlamak.

Safe area’yı bilmek.

Componentleri sistemli kurmak.

Responsive ve adaptive davranışı düşünmek.

Ve tasarımın geliştirici tarafında nasıl hayata geçeceğini biraz anlamak.

Xcode, Android Studio, preview araçları ve platform rehberleri tasarımcı için yabancı dünyalar gibi görünmemeli.

Hepsini kod seviyesinde bilmek zorunda değilsin.

Ama bu araçların neden farklı ekranları kontrol ettiğini anlarsan daha doğru UI kararları verirsin.

Bence junior tasarımcı için güzel hedef şu:

Tek bir güzel ekran değil, farklı ekranlarda bozulmadan çalışan bir arayüz düşünmek.

Gerçek mobil UI tasarım burada başlıyor.

UI/UX ve product design tarafında daha fazla içerik için UI/UX, Product Design ve Technology kategorilerine bakabilirsin.

Kaynak Sinyalleri

• Apple Human Interface Guidelines – Layout
• Apple Human Interface Guidelines – Designing for iOS
• Material Design 3 – Layout
• Material Design 3 – Breakpoints
• Android Developers – Adaptive Layout with Material Design

The post Mobil UI Tasarımda Farklı Ekran Boyutları Göz Korkutmasın first appeared on Burak Poryaz - Web ve Mobil Arayüz Tasarımı - UX Ui Tasarım.

Bu bölüm sadece afiş, logo, kurumsal kimlik, baskı işleri ya da sosyal medya tasarımı için mi okunur?

Yoksa buradan UI/UX designer veya product designer yoluna da gidilir mi?

Bence gidilir.

Ama bu yol, sadece grafik tasarım bölümünü kazanmakla ya da okulda verilen ödevleri yapmakla bitmiyor.

Üniversite sana iyi bir temel verebilir.

Asıl mesele o temeli dijital ürün, kullanıcı deneyimi, arayüz tasarımı ve AI ile değişen yeni tasarım dünyasına nasıl bağladığın.

Bunlar hâlâ değerli.

Ama tasarım dünyası artık sadece görsel üretimden ibaret değil.

Mobil uygulamalar, SaaS ürünler, dashboardlar, web arayüzleri, design systemler, kullanıcı deneyimi ve AI destekli araçlar tasarım kariyerinin merkezine daha fazla giriyor.

Bu yüzden grafik tasarım bölümü tercih edecek biri için soru bence şu olmalı:

Ben sadece güzel görsel üretmek mi istiyorum, yoksa insanların kullandığı dijital ürünleri tasarlamak mı istiyorum?

İkinci cevap daha yakın geliyorsa, UI/UX designer veya product designer yolu mantıklı bir hedef olabilir.

Grafik tasarım bölümü iyi bir temel verebilir

Önce şunu net söylemek lazım.

Üniversitede grafik tasarım bölümü okumak boşa gitmez.

Tipografi bilmek, renk kullanmak, kompozisyon kurmak, görsel hiyerarşi oluşturmak, boşluk yönetmek ve marka dili anlamak UI/UX tarafında da çok işe yarar.

Çünkü iyi bir arayüz de görsel olarak düzenli olmak zorunda.

Kullanıcı nereye bakacak?

Hangi bilgi önce okunacak?

Buton ne kadar görünür olacak?

Metin ile görsel nasıl dengelenecek?

Bunların hepsi grafik tasarım temelinden beslenir.

Ben bu yüzden grafik tasarım bölümü okuyan ya da tercih etmeyi düşünen birinin UI/UX tarafına geçerken sıfırdan başlamadığını düşünüyorum.

Elinde güçlü bir görsel temel vardır.

Ama o temel tek başına yeterli değildir.

UI/UX tarafında sadece görsel yetmez

UI/UX tasarımda ekranın güzel görünmesi önemlidir.

Ama yeterli değildir.

Çünkü kullanıcı o ekranı sadece izlemiyor, kullanıyor.

Bir işlem yapıyor.

Bir karar veriyor.

Bir form dolduruyor.

Bir ürün satın alıyor.

Bir raporu anlamaya çalışıyor.

Bu yüzden UI/UX designer olmak isteyen birinin şu konulara alışması gerekir:

• Kullanıcı akışı kurmak
• Problemi doğru anlamak
• Wireframe hazırlamak
• Prototip oluşturmak
• Form, boş durum, hata durumu gibi detayları düşünmek
• Responsive tasarım yapmak
• Kullanıcıdan gelen geri bildirime göre revize etmek

Grafik tasarım tarafında bazen iş final görsel üzerinden değerlendirilir.

UI/UX tarafında ise süreç de çok önemlidir.

Yani “ne yaptın?” kadar “neden böyle yaptın?” sorusu da gelir.

Product designer olmak daha geniş düşünmek demek

Product designer, sadece ekran tasarlayan kişi değildir.

En azından iyi product designer böyle çalışmaz.

Ürünün hedefini, kullanıcının ihtiyacını, iş tarafının beklentisini ve teknik sınırları birlikte düşünür.

Mesela bir mobil uygulamada onboarding ekranı tasarlıyorsun.

UI designer güzel bir ekran çıkarabilir.

UX designer akışı daha anlaşılır hale getirebilir.

Product designer ise şunu da sorar:

Bu onboarding gerçekten gerekli mi?

Kullanıcıyı ürüne daha hızlı nasıl sokarız?

Bu adım dönüşümü düşürüyor mu?

Hangi bilgi şimdi, hangisi sonra istenmeli?

Yani product design tarafında tasarım kararı ürün kararına yaklaşır.

Bu yüzden grafik tasarımdan product design tarafına geçmek isteyen biri sadece görsel değil, ürün düşüncesi de geliştirmeli.

Bu konuya yakın bir yazı olarak Junior UI/UX Tasarımcılar 2026’da Nasıl Öne Çıkar? yazısına da bakılabilir.

Grafik tasarım bölümü tek başına yetmeyecek

Grafik tasarım bölümü önemli bir temel verebilir.

Ama UI/UX ve product design tarafında bölüm tek başına yeterli olmaz.

Çünkü sektör çok hızlı değişiyor.

Araçlar değişiyor.

Beklentiler değişiyor.

AI araçları geliyor.

Figma, prototyping, design system, UX research, accessibility gibi konular okul programında yeterince derin işlenmeyebilir.

Bu yüzden öğrenci kendi öğrenme yolunu da kurmalı.

Ben olsam üniversite yıllarında şunlara ağırlık verirdim:

• Figma temelleri
• Auto layout ve component mantığı
• Mobil arayüz tasarımı
• Web arayüz tasarımı
• UX araştırma temelleri
• Portfolio hazırlama
• Design system mantığı
• AI araçlarını bilinçli kullanma

Özellikle Figma bilmek iyi başlangıçtır ama tek başına yetmez. Bunu daha önce UI/UX Tasarımcı Olmak İçin Figma Bilmek Yeterli mi? yazısında anlatmıştım.

AI mezun olduğunuzda zaten karşınızda olacak

Bugün üniversitede grafik tasarım bölümüne başlayan biri mezun olduğunda AI araçları çok daha normal hale gelmiş olacak.

Bu yüzden “AI tasarımcıları bitirecek mi?” korkusuyla hareket etmek bence doğru değil.

Daha doğru soru şu:

Ben AI ile birlikte nasıl daha iyi tasarımcı olurum?

AI fikir üretmede yardımcı olabilir.

Metinleri toparlayabilir.

Wireframe alternatifi çıkarabilir.

Kullanıcı akışı için öneri verebilir.

Hızlı prototip üretmeye destek olabilir.

Ama AI, temel tasarım bilgisinin yerine geçmez.

Zayıf brief verirsen zayıf sonuç alırsın.

Problemi anlamadan prompt yazarsan güzel görünen ama işe yaramayan ekran çıkar.

Bu yüzden AI kullanmayı öğrenmek önemli ama AI’a yaslanıp temeli boş bırakmak tehlikeli.

AI ile tasarım konusunda daha önce AI Araçları Tasarımcı Çıtayı Yükseltti yazısında da benzer bir noktaya değinmiştim.

Portfolio okul projelerinden daha fazlası olmalı

UI/UX veya product designer olmak isteyen biri için portfolio çok önemli.

Ama portfolio sadece güzel ekran galerisi olmamalı.

Okul projeleri iyi başlangıç olabilir.

Fakat gerçek ürün hissi vermek için projelerin içinde süreç de görünmeli.

Bir case study içinde şunlar net olmalı:

• Problem neydi?
• Kullanıcı kimdi?
• İlk fikir neydi?
• Akış nasıl kuruldu?
• Hangi tasarım kararları alındı?
• Final ekranlar ne gösteriyor?
• Bu projeden ne öğrenildi?

Özellikle junior tasarımcılar için portfolio tarafında en büyük fark bu.

Az proje ama iyi anlatılmış proje daha değerlidir.

Bu konuda UI/UX Portfolio Mistakes Junior Designers Should Avoid yazısı da iyi bir referans olabilir.

Hangi alanlarda kendini geliştirmek gerekir?

Grafik tasarım okuyup UI/UX veya product design tarafına yönelmek isteyen biri için temel gelişim alanları bence şunlar:

• Tipografi ve görsel hiyerarşi
• Mobil ve web arayüz tasarımı
• Kullanıcı akışı ve journey düşüncesi
• Wireframe ve prototip
• Design system ve component mantığı
• UX writing
• Accessibility temelleri
• Responsive tasarım
• Basit veri okuma ve ürün metrikleri
• AI destekli tasarım araçları

Bu liste ilk bakışta uzun görünebilir.

Ama hepsini aynı anda uzman seviyede bilmek gerekmiyor.

Önemli olan adım adım ilerlemek.

Önce görsel temel.

Sonra UI.

Sonra UX akışları.

Sonra product thinking.

Sonra AI ile hızlanma.

Grafik tasarım bölümü tercih edecekler için pratik yol haritası

Ben bu yola girmek isteyen biri için şöyle bir rota öneririm:

1. İlk yıl tipografi, renk, grid ve kompozisyonu ciddiye al.
2. Figma öğrenmeye erken başla.
3. Var olan mobil uygulamaları analiz et.
4. Basit wireframe çalışmaları yap.
5. Her projede sadece ekran değil, kullanıcı akışı da çiz.
6. Bir mobil app ve bir web/SaaS projesi portfolio’ya hazırla.
7. AI araçlarını fikir, metin ve prototip desteği için kullan.
8. Çıkan AI sonuçlarını eleştir ve iyileştir.
9. Portfolio’da süreci kısa ve net anlat.
10. LinkedIn, Behance, Dribbble veya kendi sitende düzenli paylaşım yap.

Bu rota kusursuz olmak zorunda değil.

Ama öğrenciyi sadece okul ödevi yapan biri olmaktan çıkarıp sektör tarafına daha hazır hale getirir.

Bu yol herkese uygun mu?

Hayır, herkese uygun olmayabilir.

Eğer sadece afiş, illüstrasyon, marka kimliği veya görsel dünya seni daha çok heyecanlandırıyorsa grafik tasarım içinde kalmak da çok değerli.

UI/UX ve product design daha fazla problem çözme, kullanıcı düşünme, ürün mantığı, test ve revizyon ister.

Bazen daha az “sanatsal”, daha fazla sistemli ilerler.

Bu kötü bir şey değil.

Sadece karakterini bilmek önemli.

Benim önerim şu:

Üniversite sürecinde ikisini de dene.

Bir yanda görsel kimlik, tipografi, afiş gibi işler yap.

Diğer yanda mobil uygulama, dashboard, web arayüzü, ürün akışı çalış.

Hangisinde daha uzun süre sıkılmadan düşündüğünü gör.

Benim düşüncem

Üniversitede grafik tasarım bölümü okumak UI/UX veya product designer olmak için kötü bir başlangıç değil.

Tam tersine doğru kullanılırsa güçlü bir başlangıç.

Ama öğrenci şunu bilmeli:

Bu yol sadece güzel görsel üretmekten ibaret değil.

Kullanıcıyı anlamak gerekiyor.

Ürün mantığını kavramak gerekiyor.

AI araçlarını doğru kullanmak gerekiyor.

Portfolio’da düşünceyi göstermek gerekiyor.

Yani mesele “grafik tasarım bölümü okuyup UI/UX’e geçilir mi?” değil.

Bence geçilir.

Asıl mesele şu:

Görsel tasarım temelini, kullanıcı ve ürün düşüncesiyle birleştirebiliyor musun?

Bunu yapan biri için UI/UX ve product design tarafı ciddi bir kariyer fırsatı olabilir.

Bu konuyla bağlantılı daha fazla içerik için UI/UX, Product Design, Growth ve AI kategorilerine bakabilirsin.

Kaynak Sinyalleri

• Figma – State of the Designer 2026
• World Economic Forum – Future of Jobs Report 2025
• Nielsen Norman Group – UX Design Portfolios
• Interaction Design Foundation – UX Design
• Figma – Design Systems 101

The post Üniversitede Grafik Tasarım Bölümü Okumak İsteyenleri UI/UX ve Product Design Tarafında Ne Bekliyor? first appeared on Burak Poryaz - Web ve Mobil Arayüz Tasarımı - UX Ui Tasarım.